12 



CUPULIFERAE 



FAMILIE 22. 



4. Carpïiius ') Trn. Haagbeuk. 



Hiervan komt ook slechts ééne soort voor. 

 C. Betulus-) L Haag beuk. (Fig. 8). 



De naam haagbeuk slaat op de oppervlakkige gelijkenis, die deze boom 

 of heester met den beuk heeft, vooral doordat de schors ook glad is en 

 het blad tevens veel er op gelijkt. Het is echter langwerpiger, duidelijk 

 gezaagd, en de zijnerven zijn bijna zoo sterk ontwikkeld als in een iepen- 

 blad (fig. 8). De schors is grijsachtig, de boom of heester is dicht vertakt, 

 de jonge takken en bladstelen zijn donzig behaard. 

 De bladen zitten in 2 rijen, zijn langwerpig-eirond, toegespitst, met 

 scheeven voet, afgerond, zeldzamer hartvormig, 

 dubbel gezaagd, van onderen op de nerven niet 

 sterk , doch donzig behaard , kort gesteeld. Bij het 

 verwelken worden ze vaalgeel (in tegenstelling met 

 de bladen van den echten beuk, die roodbruin 

 worden). De wijze, waarop de bladen in den knop 

 zijn opgevouwen, is dezelfde als bij den beuk. 



De haagbeuk is weder eenhuizig. De bloemen 

 komen te gelijk met de bladen, de mannelijke zijn 

 okselstandig, de vrouwelijke staan eindelings. De 

 mannelijke bloemen staan in cylindrische katjes 

 (fig. 8). Aan de spil vindt men schutbladen, in 

 wier oksels meest slechts een bloem staat, die 

 bestaat uit 4-12 meeldraden (schijnbaar 8-24, door 

 dat ieder tot aan den voet in 2<- J|1 gedeeld is) (fig. 8). Iedere helmknop is 

 1-hokkig en heeft een kuifje aan den top. Soms zijn ook de 2 zijbloemen 

 van het bijschermpje ontwikkeld. 



De vrouwelijke bloemen staan boven de mannelijke, in verlengde, meer 

 losse katjes. Ook hier bestaat de spil weer uit schubben, in wier oksels 

 bijschermpjes zitten, wier topbloem niet ontwikkeld is, terwijl er 2 zijbloemen 

 zijn, ieder bestaande uit een vruchtbeginsel, dat een iets getanden rand 

 draagt (het bloemdek) , met 2 draadvormige, bleekroode stempels. Iedere 

 bloem heeft 2 schutblaadjes, die tegen den vruchttijd vergroeien met het 

 schutblad van het bijschermpje tot een 3-spIetig, de vrucht alleen aan de 

 buitenzijde omgevend omwindsel, dat veel langer dan de vrucht is (fig. 8). 

 Van dit omwindselblad is de middelste lob veel langer dan de zijlobben. 

 Het vruchtbeginsel is 2-hokkig met 1 eitje in ieder hokje, doch de vrucht 

 is weder een eenzadige noot, die overlangs geribd is, een vrij harden wand 

 bezit en nog gekroond is door bovengenoemden getanden rand. 



De zaden bezitten geen kiemwit, bij de ontkieming komen de zaadlobben 

 boven den grond. K 0,6-12 M. Midden Mei. 



Biologische bijzonderheden. Op den boom komt een heksen bezem (zie 

 inleiding) voor, veroorzaakt door Exoascus Carpini. 

 De bloemen zijn windbloemen (zie hierover Betuia en de inleiding). 

 Op de bladen komen vaak zoog. plooigallen voor. In het bladmoes zijn 



Carpinus Betulus 

 Fig. 8. 



') van "t grieksche carphos: alles wat droos is. hier om de droge vruchten. 

 2 ) Betulus = berk. 



