i'AMiui-: 22. 



CUPULIFERAE 



13 



dan diepe plooien, die aan de bovenzijde een nauwe spleet hebbenen naar 

 onderen uitsteken. Die geulen volgen gewoonlijk de richting der nerven 

 en zijn met haren bezet. Zij worden door gal mij ten (Phytoptussoorten) 

 veroorzaakt. 



Gebruik. Het hout is zeer hard en wordt daarom voor tanden van kam- 

 raderen, houtschroeven enz. gebruikt. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De haagbeuk is vooral in 

 Midden-Europa algemeen. Bij ons komt hij in bosschen voor en ook aan- 

 gekweekt om heggen te vormen, waarvoor hij zeer geschikt is door de 

 sterke vertakking. 



5. Fagus ') Trn. Be uk. 



F. silvatica-) L. Beuk. (Fig. 9). 



De beuk is een boom met een vrij gladde, grauwe schors, een ver 

 uitgespreide kroon met afstaande takken (de jon- 

 gere zijn meer roodbruin). De knoppen zijn zeer 

 langwerpig, met dakpansgewijze liggende, donkere, 

 harde knopschubben. De bladen staan in 2 rijen, 

 zijn kort gesteeld, glanzend, eirond, wat spits 

 zwakbochtig getand, donzig gewimperd, doch 

 overigens kaal, van onderen bleekgroen. 



De plant is eenhuizig. De mannelijke bloemen 

 staan in langgesteelde, hangende bol-eironde katjes, 

 die uit de oksels der onderste bladen der jonge 

 takken ontspringen en komen dus tegelijk met de 

 bladen (fig. 9.) De bloemen hebben een klokvor- 

 mig, sterk behaard, roodachtig bruin, 5-6-lobbig 

 bloemdek met 8-12 meeldraden , wier helmbindsel 

 boven de helmhokjes uitsteekt (fig. 9). De vrouwelijke bloemen staan rechtop 

 en staan alleen of in een gering aantal (meest 2) bij elkaar op een korten 

 steel. Zij komen uit de oksels der hoogere bladen der jonge takjes en 

 verschijnen dus ook tegelijk met de bladen (fig. 9). Iedere bloem bestaat 

 uit een 3-hokkig, onderstandig vruchtbeginsel (ieder hokje met 2 eitjes) 

 met een 6-tandigen bloemdekzoom en 3 draadvormige stijlen en stempels. 



Om de 1 of meer bloemen van de bloeiwijze zit een omwindsel, dat 

 uitgroeit tot een stekelig, houtig, eirond vruchtomhulsel, dat bij rijpheid 

 zich met 4 kleppen opent (fig. 9) en de driekantige, glimmend bruine, 

 1-zadige nootjes met harde schil (fig. 9), die van binnen behaard is, vrij- 

 laat. Meestal zitten er 2 in het omhulsel. 



Men komt er bij oppervlakkige beschouwing licht toe om de vrucht voor 

 een 4-kleppige doosvrucht te houden en de driekante deelen er in, de 

 eigenlijke vruchten, voor de zaden. De ontwikkeling bewijst het echter 

 anders. K 24-30 M. Mei. 



Biologische bijzonderheden. In het voorjaar worden de knoppen losser 

 en het eerst komen de vliezige steunbladen er uit (die de jonge bladen nog 

 beschuttend omhullen), doch al spoedig ook de bladen. Merkwaardig is de 



J» 



Fagus silvatica 



Fig. 9. 



') Van 'tgrieksche fagö: ik eet, om de eetbare vruchten. 2 ) silvatica = bosch-. 



