16 — CUPULIFERAE — FAMILIE 22. 



ontwikkelen, is iedere vrucht 1-hokkig en meestal eenzadig, een noot met 

 een bruine lederachtige schil , die van binnen fluweelachtig behaard is 

 (fig. 11). Het stekelige omhulsel, dat verscheiden (meest 3) vruchtjes bevat, 

 maakt, als bij den beuk, den indruk van den vruchtwand te zijn en de 

 bruine deelen er in van zaden, doch de ontwikkeling leert, dat het niet 

 zoo is. (Bij de wilde kastanje is werkelijk de stekelige schil de vrucht- 

 wand en zijn de bruine deelen er in de zaden). 



Bij de ontkieming blijven de 2 vleezige, met elkaar vergroeide zaad- 

 lobben onder den grond. K 15-30 M. Juni. 



Biologische bijzonderheden. Het rechtopstaan der mannelijke katjes en 

 het niet poedervormige stuifmeel wijst er al op , dat de plant geen wind- 

 bloemen heeft en het welriekend zijn der bloemen , zoowel als het geel 

 gekleurd zijn van bloemdek en helmknopjes wijzen nog meer er op, dat 

 hier insectenbestuiving zal plaats hebben, welke ook werkelijk is waarge- 

 nomen. Stuifmeel verzamelende bijen , vliegensoorten en kleine kevers 

 komen er heen om stuifmeel te halen. 



De vrouwelijke bloemen vallen niet op, zij zijn groen, doch zij worden 

 ook bezocht, daar zij in de nabijheid der mannelijke staan. De bouwvan 

 deze wijst er ook op, dat zij niet voor windbestuiving zijn ingericht, want 

 de stijlen zijn stijf, hebben een gladde oppervlakte en de stempels zijn 

 iets kleverig. 



Gebruik. De boom wordt om de eetbare zaden gekweekt. Het hout 

 gelijkt veel op eikenhout en wordt b.v. gebruikt voor duigen om wijnvaten. 

 Ook kan de boom als hakhout zeer geschikt aangeplant worden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De boom is afkomstig uit Zuid- 

 Europa. Bij ons is hij alleen aangeplant en misschien soms verwilderd 

 waargenomen. Hij schijnt kalkgrond te vermijden. 



7. Quércus ') L. Eik. 



Eenhuizige boomen. De mannelijke bloemen zitten in dunne, losse, 

 hangende, afgebroken katjes in de oksels der bovenste knopschubben. 

 Iedere bloem heeft een 4-8-slippig, meest gewimperd bloemdek met 4-8 

 meeldraden, wier helmknopjes op dunne helmdraden staan, terwijl het 

 helmbindsel niet boven de hokjes uitsteekt. 



De vrouwelijke bloemen zitten 2, 3 of meer bijeen op rechtopstaande 

 stelen in de oksels der bladen en bestaan uit een 3-4-hokkig vruchtbeginsel 

 (ieder hokje met 2 eitjes), waarop een bloemdek met 5-10 zeer korte tanden 

 is ingeplant, met 3-4 aan den voet vergroeide stijlen. Iedere bloem is door 

 een krans van schutbladen, een omwindsel, omgeven, dat, terwijl het 

 vruchtbeginsel uitgroeit tot een eenhokkige, eenzadige noot met houtigen 

 wand, zich ontwikkelt tot het zoog. napje, dat de vrucht alleen aan den 

 voet omgeeft. 



De bloemen verschijnen tegelijk met de bladen. 



Het zijn boomen met gescheurde schors en verspreid ( 2 / 5 ) staande, 



') Van het keltisch quer: fraai en cnex: boom omdat de eik een der fraaiste boomen is, 

 volgens anderen van 'tgrieksche karkos, door verandering van letter uit kartos: kracht ont- 

 staan, omdat de eik als zinnebeeld van kracht wordt beschouwd. 



