FAMILIE 25. 



SALICACEAK. 



45 



door een galmug, Diplosis Tremulae. Deze gallen hebben, evenals die op 

 Sali.r Caprea een uitgang. Ook komen uitstulpingen van de bladschijf naar 



boven voor, die van onderen met bruine haren zijn bekleed , zoog. viltgallen. 

 Zij worden door galmijten , Phytoptus-soortcn veroorzaakt. Men hield ze 

 vroeger voor zwamwoekeringen en wel heette de veroorzakende schimmel 

 Erineum populineiim. 



De langgesteelde bladen zijn uitstekend gebouwd, om zelfs krachtige 

 stormen te weerstaan. De bladschijven blijven dan stijf en vlak uitgespreid 

 en werken daardoor niet om de bladstelen te doen knikken, wel worden 

 deze sterk gerekt , doch daar zij zeer elastisch zijn , is dat geen bezwaar. 



De bladen der wortelloten staan zoo , dat het opvallende regenwater 

 langs den bladsteel moet vloeien. Aan die bladen vindt men op de plaats 

 waar de schijf in den steel overgaat, 2 uit de onderste bladtanden ge- 

 vormde bruine napvormige deelen. (Fig. 42). Deze staan zoo, dat iedere 

 regendroppel, die op de schijf valt, er in terecht moet 

 komen. In die napjes liggen dunwandige cellen, die een 

 zoetsmakende slijmerige , harsachtige stof afscheiden , 

 welke bij droog weer als een vernislaagje de groefjes 

 bedekt en de daaronder gelegen cellen behoedt voor te 

 groot vochtverlies. Komt er water bij , dan zwelt dit 

 laagje op en het vocht er uit wordt door de cellen daar- 

 onder liggende, opgezogen en in de onder de napjes 

 loopende vaten geleid. 



Is deze verklaring de juiste, dan zou men hier te doen 

 hebben met een der zeldzame gevallen , dat bij inlandsche 

 planten inrichtingen aanwezig zijn, om door deelen boven 

 den grond water op te zuigen. Anderen beschouwen 

 echter die napjes als extranuptiale nectariën , als honig- 

 kliertjes buiten de bloemen, waarop mieren afkomen, 

 •om honig te likken en deze bewijzen dan tegelijk aan "oot van den rateipöpuiier 

 de plant een dienst , door b.v. rupsen en goudhaantjes , "Ifn zuik een ie biad! ver- 

 die anders de bladen op zouden eten, te vernielen. g root - 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Deze boom komt in geheel 

 Europa en ook in ons land algemeen in bosschen tusschen hakhout voor, 

 vooral op zandgrond en is b.v. om zulke gronden vast te leggen, geschikt. 

 De var. villosa is vrij zeldzaam. 



Volksnamen. Behalve de naam beefessche, die ook voor deze soort 

 gebruikt wordt, worden de namen espe, esp, epse , klaterpeppel , ratel en 

 vrouwentongen gebruikt in verschillende streken. 



Sagen in verband met het voortdurend in beweging zijn der bladen. Toen 

 Christus aan het kruis hing, de zon zich met wolken omhulde, de mensch 

 verschrokken en stil afwachtte, hoe het nooit tot dusverre beleefde, zou 

 afloopen, de dieren in hunne holen kropen, bogen ook de boomen hunne 

 takken als teeken van rouw. Alleen de ratelpopulier bleef trotsch en hoog- 

 moedig staan als wilde hij zeggen: wat gaat mij Uw lijden aan? Wij 

 boomen , bloemen en planten zijn toch rein en hebben niet gezondigd. 

 Doch de doodsengel nam een zwarte schaal met het bloed van den Heiland 

 en goot deze aan den wortel van den boom uit. Toen verstijfde de onge- 

 lukkige boom, de bladen gingen hangen en kwamen niet meer tot rust tot 

 <op dit oogenb.lik. 



Fig. 42. 

 a blad van een wortel- 



