FAMILIE 26. — URTICACEAE. -- 49 



Familie 26. Urticaceae Endl. Netelachtigen. 



Kruidachtige of houtige planten, soms met melksap. Bladen tegenover- 

 staand of verspreid, met blijvende of afvallende steunbladen. Bloemen 

 eenslachtig, zelden veeltelig, meest in dichte, zelden katjesachtige bloei- 

 wijzen. Bloemdek meest 4-5-tandig tot 4-5-bladig of niet aanwezig. Meel- 

 draden meest 4-5. Vruchtbeginsel meest 1-hokkig, meest met 1 eitje. Vrucht 

 nootachtig. 



Overzicht der groepen der Urticaceae. 



A. Kruidachtige gewassen. Bladen tegenoverstaand of verspreid. Steunbladen blijvend of 

 afvallend. Bloemen eenslachtig, zelden veeltelig. Vruchtbeginsel met 1 rechtopstaand, 

 recht eitje, 1 stijl met knop- of penseelvormigen stempel. Kiem recht, in de as van 

 het vleezige kiemwit liggend. 



a. Plant met brandbaren. Bloemdek der vrouwelijke bloemen 4-lobbig of 4-deelig. 



Groep Urereae Gaad. 

 Gesl. Urtica. 



b. Plant zonder brandharen. Bladen verspreid , gaafrandig. Bloemdek der vrouwe- 

 lijke bloemen kroesvormig, aan den rand meest 4-tandig. Groep Parietarieae Wedd. 



Gesl. Parietaria. 



B. Kruidachtige gewassen. Bladen tegenoverstaand of naar boven verspreid, handvormig 



samengesteld of handlobbig. zelden ongedeeld, met vrije of vergroeide, blijvende steun- 

 bladen. Planten 2-huizig. .Mannelijke bloemen met 5-deelig bloemdek en kortgesteelde 

 helmknopjes. Schutbladen der naakte vrouwelijke bloemen het vruchtbeginsel dicht 

 omsluitend, ongedeeld. Vruchtbeginsel met 1 hangend, gekromd eitje. Stempels 2, 



draadvormig. Zaden zonder kiemwit Groep Cannabuideae Eir.'i 



Gesl. Humulus, Cannabis. 



Tabel tot het determineeren der geslachten der Urticaceae. 



A. Bladen enkelvoudig, ongedeeld. 



a. Planten met brandharen. Bladen tegenoverstaand . meest gezaagd. Planten 1- of 

 2-huizig Urtica blz. 49. 



b. Planten zonder brandharen. Bladen verspreid, gaafrandig. Planten meest 1-huizi-. 



Parietaria blz. 52. 



B. Bladen handvormig samengesteld of gelobd, tegenoverstaand. Planten 2-huizig. 



a. Stengel windend. Bloemdek der mannelijke bloemen 5-bladig of 5-deelig. Meel- 

 draden rechtopstaand. Vrouwelijke bloemen in schijnaren, die den vorm van 

 dennenkegeltjes hebben. Bloemen 4 bijeen, zonder bloemdek, ieder met een 

 schutblad, in den oksel van een schub. Kiem spiraalvormig gewonden. 



Hamulus blz. 56. 



b. Stengel rechtopstaand. Bloemdek der mannelijke bloemen 5-deelig. Meeldraden 

 hangend. Vrouwelijke bloemen in bebladerde schijnaren , zonder bloemdek, ineen 

 scheedevormig schutblad gesloten. Kiem knievormig gebogen. Cannabis blz. 54. 



1. Urtica ! j Trn. Brandnetel- 

 Planten 1- of 2-huizig. Bloemen groen. Mannelijke bloemen met gelijk- 

 matig 4-deelig bloemdek en 4 elastische, in den knop naar binnen gebogen 

 meeldraden. Vrouwelijke bloemen met tot aan den voet 4-deelig bloemdek, 

 waarvan de 2 binnenste (tegenoverstaande) slippen zich later vergrooten en 

 de vrucht omsluiten. De stempel is zittend, penseelvormig. De vrucht is 

 samengedrukt, eirond. 

 Bladen tegenoverstaand , gesteeld , met vrije steunbladen. Bloemtakken 



•) Van het latijnsche urere: branden, hetgeen natuurlijk slaat op de brandharen. 

 Heikels . Flora. 4 



