FAMILIE 26. — URT1CACEAE. — 5/ 



Zeldzamer komt het rechtswinden voor b.v. bij Humulus, Lonicera, Polygonum 

 Convolvulus. Enkele planten winden afwisselend rechts en links b.v. Solanum 

 Dulcamara, als deze ten minste windt, wat niet steeds het geval is. 



Het winden zelf heeft natuurlijk beteekenis, omdat daardoor de stengel 

 die te zwak zou zijn, om rechtop te staan, nu toch rechtop wordt gehou- 

 den en zoodoende de bladen aan het licht worden blootgesteld. 



Omtrent het winden het volgende. De stengel komt eerst rechtop uit den 

 bodem, de 2 of 3 eerstgevormde leden zijn ook nog recht en blijven het 

 ook, doch het volgende lid buigt zich en het vrije einde er van beweegt 

 zich in de richting van den wijzer van een uurwerk in een cirkel rond 

 (dus met de zon mede). Gemiddeld wordt in 2 uur en 8 minuten zulk een 

 cirkel doorloopen. Het doel dier beweging is duidelijk, de kans voor den 

 stengel , om een steunsel te ontmoeten , is veel grooter dan wanneer hij stil 

 stond. Vindt het stengellid geen steunsel, dan houdt na eenige dagen de 

 beweging op, doch het nu komende nieuwe stengellid neemt de rol van 

 het voorgaande over. Vindt het eene of andere stengellid een steunsel , 

 dat liefst vertikaal moet staan en niet te dik moet zijn , dan houdt plotse- 

 ling de beweging op, de top grijpt het steunsel, groeit er tegen aangedrukt, 

 in een schroeflijn omhoog en zoo ontstaat de spiraalvorm. 



Vindt de stengeltop geen steunsel, dan zakt hij ten slotte op den bodem, 

 doch al spoedig richt zich het vrije einde weer op en begint zijne beweging 

 weer, zoodat natuurlijk de kans van aanhechting zeer vergroot wordt. Is 

 de staaf, waarmee de top in aanraking komt, horizontaal, dan wordt die 

 meestal niet omwonden. Heeft de stengeltop ten slotte geen steunsel ge- 

 vonden , dan blijft hij op den bodem liggen en de stengel blijft kort, 

 waaruit blijkt, dat de drukking, die de steunende paal op de plant uit- 

 oefent, den groei van den stengel der windende plant bevordert. 



Om zich nog steviger aan het steunsel te hechten , gaat de stengel der 

 windende plant zich om haar as draaien, hetgeen te bemerken is aan het 

 spiraalvormig verloop der kanten op zulk een stengel en de stijve borstels 

 er aan, welke ieder den vorm van een aambeeld hebben , doen als klimhaken 

 dienst en maken de bevestiging nog steviger. Die borstels bestaan uit een 

 cylinder- of kegelvormige onderlaag, waarop een cel staat, die zich sterk 

 overdwars uitstrekt en aan weerszijden spits uitloopt, terwijl de wand er 

 van verkiezeld is. Die borstels staan in regelmatige rijen aan den stengel. 



Op de hopplant ziet men vaak honigdauw, door bladluizen veroorzaakt. 



Een ziekte op de hopplant , door een schimmel (Sphaerotheca Castagnei) 

 teweeggebracht, is de zoog. meeldauw, waarbij de jonge deelen een bruine 

 kleur krijgen. Merkwaardig is dat slakken, die gewoonlijk van de hopplant 

 afblijven, juist zulke planten zoeken. 



Voorkomen en gebruik. De hop komt in geheel Europa in het wild voor 

 en is bij ons in bosschen , in kreupelhout, in heggen en langs begroeide 

 wallen ook algemeen. 



Ook wordt zij in sommige streken, vooral in Noord-Brabant, gekweekt, 

 om de vruchtbloeiwijzen, de zoog. hoppebellen, die in de lupuline eene 

 bittere stof bevatten , die bij de bierbereiding een belangrijke rol speelt. 



