76 



POLYGONACEAE. 



Familie 29. 



Van de 2 bloemen van een bijschermpje is de eene langstijlig en twee- 

 slachtig, terwijl de andere naast goed ontwikkelde meeldraden korte stijlen 

 op een weinig ontwikkeld vruchtbeginsel bevat. De tweeslachtige bloemen 

 bloeien het eerst en wel gaan die onder aan den schijntros vooraan. Eerst 

 als de bovenste dier bloemen zich heeft geopend, komt de beurt aan de 

 stuifmeelbloemen en wel ook weer eerst aan de onderste. De langstijlige 

 bloemen zijn sterk proterandrisch. In het begin van den bloei steken de 

 open helmknopjes 1 mM uit het bloemdek , doch de stijlen zijn nu nog 

 kort. Nu kan alleen stuifmeel van deze bloemen door insecten weggehaald 

 worden. Spoedig vallen echter de helmknopjes af en nu verlengen zich de 

 stijlen en steken wel 3 m.W uit de bloemen; zij staan omstreeks op de 

 plaats, waar eerst de helmknopjes stonden. Al spoedig is nu de geheele 

 schijntros met rijpe stempels bezet . die nu stuifmeel van andere planten 

 kunnen ontvangen. Xu openen zich al spoedig de meeldraadbloemen en 

 de knopjes steken 3 mM uit het bloemdek en komen met de nog steeds 

 rijpe stempels van naburige bloemen in aanraking. Daarna vallen deze 

 bloemen al spoedig af. zij hebben dus gediend als reserve-bloemen, om 



nog bestuiving te bewerken , zoo insecten- 

 bezoek mocht zijn uitgebleven. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De 

 plant komt in geheel Europa op beschaduwde, 

 vochtige plaatsen in weiden en bosschen voor 

 en is ook bij ons vrij algemeen. 



P. amphibium', L Veen wortel. (Fig. 76). 

 Deze plant heeft een langgeleden, vertakten, 

 ver vöortkruipenden wortelstok . waaruit in het 

 water zwevende, lange of op het droge, opstij- 

 gende of soms rechtopstaande, kortere stengels 

 komen. Deze dragen in het water langwerpige, 

 vaak bijna eironde, op drogen bodem lancet- 

 vormige, spitse bladen. 

 De schijntrossen zijn eindstandig, meest alleenstaand, doch soms staat er 

 een meest kortgesteelde zijdelingsche naast. 



De bloemen zijn vaak 2-huizig veeltelig. .Meeldraden zijn er 5 (4), aan 

 sommige exemplaren half zoo lang als het rosé of roodachtig witte bloem- 

 dek , soms onvruchtbaar, aan andere langer dan het bloemdek, vruchtbaar. 

 Stijlen zijn er 2. deze zijn aan den voet vergroeid. De vrucht is aan weers- 

 zijden gewelfd, scherpkantig, 3 m.W groot, samengedrukt eirond, schitterend 

 bruin. — . 3-15 dM. juni — Augustus, soms nog later. 

 De 2 vormen zijn : 



y.. ndtans 2 ) Mnch. De stengel zweeft in het water, is cylindrisch en 

 wortelt aan den voet Naar boven is hij roodachtig en onbehaard en draagt 

 daar vooral vele drijvende bladen. Deze bladen zijn langgesteeld . meest 

 langwerpig, iets spits, lederachtig, evenals de vliezige tuitjes kaal. De 

 lagere bladen zijn lang gesteeld. lancetvormig, aan den voet scheef afge- 

 rond of hartvormig, ook lederachtig. De bladen zijn boven glanzend. De 

 bloemen steken boven water uit. 



Polygc^am am-jh-ibr- 

 Fig. 76. 



') amphibium = tweeslachtig. ') natans = zwemmend. 



