Familie 29. polygonaceae. — 77 



-. terréstre 1 ) Leers. Hier is de stengel rechtopstaand, klierachtig be- 

 haard cd gelijkmatig bebladerd. De bladen zijn meest lancetvormig , kort- 

 gesteeld , evenals de kortgewimperde tuitjes aangedrukt kort en stijfbehaard, 



waardoor zij iets ruw aanvoelen. Op plaatsen, waar het onderste deel van 

 di:n stengel nog in het water ligt, is de stengel opstijgend, doch zijn ook 

 de onderste bladen al korter gesteeld dan bij den watervorm. Üe bladen 

 van (\cn landvorm zijn dotter groen (de geheele plant is dit trouwens) en 

 zijn niet lederachtig. 



Als zij niet bloeit . kan deze plant gemakkelijk met P. tomentosum ver- 

 wisseld worden. 



Merkwaardig is het, dat men den water- en den landvorm soms op den- 

 zelfden wortelstok vindt, zoodat men dan ook deze vormen niet met varië- 

 teiten gelijk mag stellen. 



Biologische bijzonderheden Deze plant doet de water- en landvormen 

 even gemakkelijk ontstaan. Beide vormen gaan zeer gemakkelijk in elkaar 

 over, want wordt een plas, waar watervormen staan, drooggelegd, dan 

 ziet men het volgend jaar dadelijk den zuiveren landvorm. 



Uit de beschrijving van den watervorm is gebleken, dat werkelijk alle 

 eigenaardigheden van waterplanten met drijvende bladen hier aanwezig zijn 

 (zie bij Xymphaea en in de inleiding). Voegen wij hieraan nog toe, dat 

 ook hier de bovenvlakte der bladen het water niet laat uitvloeien . dat in 

 zulke bladen sterk ontwikkelde luchtkanalen voorkomen , dat de huidcellen 

 om de huidmondjes als papillen uitsteken, waardoor de laatste niet gemak- 

 kelijk door water verstopt kunnen raken . dat de bloemen boven water 

 uitsteken , dat de vruchten op het water drijven , dus door waterstroomingen 

 of door waterdieren verspreid kunnen worden, dan is het duidelijk, dat de 

 watervorm goed voor zijn leven is ingericht. Bij den landvorm zijn al de 

 bijzonderheden van den bouw van stengel en bladen dienstig om de plant 

 voor het landleven geschikt te maken en de klierachtige beharing der sten- 

 gels is een uitstekend middel om de plant te beschutten tegen opkruipende 

 dieren, welke beschutting bij den watervorm overbodig is. 



Bouw der bloem. Vaak komen bij deze plant eenslachtige bloemen 

 voor, doch meestal gemengd met tweeslachtige. Deze laatste zijn dimorph 

 (tweevormig). In den kortstijligen vorm is het bloemdek tijdens den bloeitijd 

 wijd trechtervormig geopend met een 4 m.W wijden ingang, waarin de 

 2 stempels staan, terwijl de 5 meeldraden er 1 L J2 a 2 mM boven uitsteken. 

 In den langstijligen vorm is de ingang veel nauwer. Daaruit steken de 

 stijlen 1 ' 2 mM , terwijl de helmknopjes circa 1 mM onder de opening staan. 

 Kan in den kortstijligen vorm gemakkelijk zelfbestuiving plaats grijpen , 

 kruisbestuiving door insecten is echter het meest aangewezen en deze worden 

 naar de bloemen gelokt door den honiggeur en de opvallende kleur der 

 bloeiwijzen en zij vinden in de bloemdekbuis honig, die afgescheiden wordt 

 door den klierring aan den voet van het vruchtbeginsel. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt algemeen voor 

 in geheel Europa aan en in slooten, grachten en vijvers en op bouw- en 

 weiland. Zij is ook bij ons algemeen. 



Volksnamen. In Groningen, Twente en West-Friesland heet de plant 



) terréstre = op de aarde groeiend. 



