84 



POLYGONACEAE. — 



Familie 29. 



tuitjes zijn 2-spletig met lancetvormige, toegespitste slippen en ten slotte 

 veelspletig. 



De bloemen zitten in bijschermen van 1—5 bloemen in de bladoksels. 

 Het bloemdek is 3-kantig, groen of purper, diep 5-spletig, de slippen zijn 

 langwerpig-elliptisch, stomp. De vrucht is 2— 2 X 2 mM lang, driehoekig 

 met eironde zijvlakken, rimpelig gestreept , bijna dof , even lang als of weinig 

 langer dan de bloemdekslippen. 3. 1,5—4,5 dM. Juni— Herfst. 



De var. p\ eréctum l ) Rth. heeft een rechtopstaanden , minder vertakten 

 stengel , lancetvormige bladen en bijschermen , die tot bebladerde schijn- 

 trossen zijn vereenigd. Deze is zeldzaam , doch op sommige plaatsen, b.v. 

 bij Nijmegen, algemeen. De var. y. neglédum 2 ) Bess. heeft een liggenden , 

 dunnen, slappen stengel en lijnvormige, zeer spitse bladen en is zeldzaam 

 gevonden , de var. 9. littorale ó ) M.et. K. is krachtiger , zeer lang kruipend. 

 Daarvan is de vorm 2. polycnémum Rchb. met een weinig bebladerden 

 stengel en de bloemen in kluwens zeldzaam gevonden , terwijl de var. 

 i. Monspeliénse*) Thiebaud, die een rechtopstaanden stengel, groote, ellip- 

 tische, dicht opeenstaande , duidelijk gesteelde bladen en weinig talrijke 

 bloemen heeft , zeldzaam gevonden is. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen, die klein en groenachtig zijn 

 en geen honig bevatten, bovendien meest alleen staan, lokken weinig 

 insecten tot bezoek uit en zijn dan ook op spontane zelfbestuiving aange- 

 wezen. Van de 8 meeldraden buigen zich de 5, die met de bloemdekslippen 

 afwisselen, met deze naar buiten, de 3 andere buigen zich naar binnen over 

 de 2 stempels, die tegelijk met deze zijn ontwikkeld en de spontane zelf- 

 bestuiving bewerken. Bij insectenbezoek (enkele 

 vliegen) kan zelf- en kruisbestuiving plaatshebben. 

 Voorkomen in Europa en in Nederland. De 

 plant komt door geheel Europa voor en is ook 

 bij ons algemeen, vooral langs wegen en paden. 

 Volksnamen. De naam varkensgras is zeer 

 algemeen; in Groningen noemt men de plant 

 mottegras, wat hetzelfde beteekent, in den Achter- 

 hoek wègenbree, in de graafschap Zutphen weg- 

 gras, op de Veluwe trekgras, in West-Friesland 

 ijzerhard, in Noord-Limburg ijzerkruid, in Noord- 

 Brabant vogelvoet. Over den ouden naam 

 duijsentknoopmanneken, door Dodoens gebruikt, 

 zie Cannabis. 



Bij Rotterdam is ook P. Bellardi All. aangevoerd gevonden (fig. 85). Deze onderscheidt 

 zich van P. aviculare, doordat de zaden iets glanzend en fijn gerimpeld zijn en doordat de 

 bloemen in lange, schijnbaar onbebladerde aren staan, wier kransen ver uiteenstaan. 



P. Convólvulus 5 , L. Zwaluwtong (Fig. 861. Deze plant heeft een draad- 

 vormigen , windenden, kantigen, vertakten, zwak ruw behaarden stengel 

 -met lange leden. 



De bladen zijn in omtrek rondachtig- tot langwerpig-eirond , toegespitst, 

 met hart- of pijlvormigen voet (hierop slaat de naam zwaluwtong). Zij zijn 



Polygponum Bellardi 

 Fig. 85. 



') erectum = overeindstaand. 

 *) Monspelieuse = Montpellier's. 



-) neglectum = voorbijgezien. 

 s ) Convólvulus = winde. 



3 ) littorale = strand. 



