FAMILIE 32. — CARYOPHYLLACEAE. — 129 



Biologische bijzonderheden. De 10 meeldraden buigen zich met de kelk- 

 slippen bij het opengaan der bloem naar buiten en dan openen zich de 

 helmknopjes. Wel buigen zij op dienzelfden dag ook weer naar binnen, 

 doch later nog sterker naar buiten. In dien tijd bezoeken vele kleinere 

 insecten, vooral vliegen, kleinere bijen, sluipwespen en mieren de wel 

 reukelooze en niet sterk opvallende bloemen, halen honig van den 

 klierachtigen ring aan de keel van den kelk en bewerken dan ook kruis- 

 bestuiving. Op den volgenden dag krommen zich de meeldraden naar 

 binnen en komen met de rijpe stempels in aanraking, zoodat nu spontane 

 zelfbestuiving kan plaats hebben. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa, 

 doch vooral in Midden-Europa op drogen zand- en heidegrond voor en is 

 ook bij ons vrij algemeen. 



Onderfamilie 3. Alsinoideae Engl. 



Bladen tegenoverstaand, meest zonder steunbladen, vaak zittend. Bloemen 

 regelmatig. Kelk 4-5-bladig of -deelig, blijvend. Kroonbladen 4-5, zelden 

 ontbrekend. Meeldraden 4-10, soms nog minder, vrij, op een uit klieren 

 gevormden ring ingeplant. Geen vruchtdrager (d. w. z. de vrucht niet ge- 

 steeld binnen den kelk). Vruchtbeginsel 2-5-hokkig, doch meestal 1-hokkig, 

 met centralen zaaddrager en 2-5 stijlen of stempels. Vrucht een doosvrucht 

 met kleppen of tanden openspringend. Het aantal tanden is meest dubbel 

 200 groot als het getal stijlen. 



Biologische bijzonderheden. Bij de meeste soorten zijn de bloemen klein 

 en vallen, zelfs als zij tot bloeiwijzen vereenigd zijn, niet sterk op. Zijn 

 de bloemen grooter, dan voeren de bewegingen der meeldraden en stijlen 

 zelden tot bestuiving en is dus kruisbestuiving door insecten de aangewezen 

 weg tot zaadvorming. Door de losbladige kelk kunnen zich bij deze 

 de kroonbladen vrij uitspreiden, hetgeen dan ook in den zonneschijn 

 geschiedt en dan wordt de honig, die aan den voet der meeldraden afge- 

 scheiden wordt, goed zichtbaar en komen vliegen en bijen met korte slurven 

 de bloemen bezoeken en bewerken tegelijk kruisbestuiving. Meestal zijn de 

 bloemen min of meer proterandrisch en wel des te meer, hoe grooter de 

 bloemkroonbladen zijn, dus de kans op kruisbestuiving grooter is. 



Bij de kleinere bloemen is het insectenbezoek gering en is meestal spon- 

 tane zelfbestuiving verzekerd. De bloeitijd is daar meestal kort en de 

 bloemen zijn daar niet eens gedurende dien geheelen tijd open. 



Bij de meeste soorten komen ook vrouwelijke bloemen voor, die kleiner 

 zijn dan de 2-slachtige. Vooral is dit het geval bij die soorten, welke 

 een normaal aantal meeldraden hebben, daar treft men zelfs vrij vaak 

 vrouwelijke planten aan. 



5. Spérgula ') L. Spurrie. 



Kelkbladen 5. Kroonbladen 5, gaafrandig. Meeldraden 5-10, op een 

 klierachtigen ring ingeplant. Stijlen 5, met de kelkbladen afwisselend. 

 Doosvrucht met 5 diepgaande kleppen, die tegenover de kelkbladen staan, 

 openspringend. Zaden talrijk, lensvormig, gevleugeld of gekield. 



'■) van het lalijnsche spargere: uitstrooien, hetgeen daarop slaat, dat deze planten hunne 

 zaden gemakkelijk uitstrooien. 



Heukels , Flora. 9 



