168 



CARYOPHYLLACEAE. 



FAMILIE 32. 



Coronaria flos cuculi 

 Fig. 201. 



C. flos cüculi >) A. Br. (Lychnis Floscüculi Lmk). Koekoeksbloem, (fig. 201). 

 De wortel draagt boven den grond een roset van bladen en gewoonlijk 

 slechts een stengel. Uit den voet van dezen komen korte uitloopers, die 

 het volgend jaar bloemstengels vormen. De stengel staat rechtop, is ver- 

 wijderd bebladerd, kantig, ruw door naar beneden gerichte haren en naar 

 boven vertakt. 

 De wortelbladen zijn langwerpig-spatelvormig, in den korten bladsteel 

 versmald. De stengelbladen zijn smal lancetvormig. 

 Alle zijn spits en eenigszins ruw. 



De bloemen zijn roserood, zelden wit, soms ge- 

 vuld en staan in een los, gevorkt bijscherm. De 

 kelk is buis-klokvormig, onbehaard, vaak rood- 

 achtig, met 10 uitstekende nerven en toegespitste, 

 driehoekige tanden. De kroonbladen loopen in 4 

 lijnvormige, ongelijke, uiteenstaande slippen uit 

 en hebben smalle, lange tandjes aan de keel. De 

 doosvrucht is buikig eirond, zonder vruchtdrager, 

 slechts iets langer dan de kelk. ^-. 3-9 dM. 

 Mei — Juli, soms tot Herfst. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen bezitten 

 geen honigmerk. Honig wordt aan den voet der 

 meeldraden afgescheiden en onder in de bloemkroonbuis, die 9 a 10 mM 

 lang is (de kelk houdt de nagels der kroonbladen bijeen), bewaard. Het 

 zijn vooral dagvlinders, doch ook hommels en langsnuitige zweefvliegen, 

 die de bestuiving bewerken. De bloemen zijn proterandrisch. Eerst staan 

 de 5 buitenste helmknopjes aan den ingang der bloemkroonbuis en keeren 

 hunne met stuifmeel bedekte zijden naar binnen. Nadat het stuifmeel weg 

 is, verlengen zich de draden en buigen zich naar buiten, waardoor er nu 

 plaats komt voor de helmknopjes der 5 binnenste meeldraden, waarmede 

 alles op dezelfde wijze gaat. Eindelijk ontwikkelen zich de 5 stijlen , de 

 einden zijn schroefvormig gedraaid, zoodat een naar binnen dringende 

 insectenslurf de stempels moet aanraken. 



Spontane zelfbestuiving is nog mogelijk, doordat er stuifmeel aan den 

 rand der kroonbuis is blijven zitten, waarmede de stempels in aan- 

 raking komen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in vochtige 

 weiden , vooral in Midden- en Noord-Europa voor en is bij ons zeer alge- 

 meen, behalve op zeeklei. De witte vorm is zeldzaam gevonden, de 

 gevulde op het Loo, bij Utrecht, Zandvoort (Groot Bentveld, Naaldeveld). 



Volksnamen. De namen koekoeksbloem en pinksterbloem zijn algemeen 

 in gebruik, verder worden nog gebruikt de namen roodsteerntje en roof in 

 Groningen, saffraanbloem , roode pinksterbloem en miedeblom in Friesland, 

 vleeschbloem in Drente, Overijsel en Gelderland, eiloofbloem bij Kampen, 

 doodenbloem in het Oosten van Gelderland , kikkerbloemen in Drente, 

 teerkwasten op Texel, merriebloem op Terschelling, armoedsbloem. en 

 wilde hyacint in Waterland, Mariaroosje aan den zoom derVeluwe, hane- 

 klauwen in Noord-Brabant en molentjes in Zuid-Holland. 



') flos cuculi = koekoeksbloem. 



