FAMILIE 32. 



caryophyllaceae. 



169 



C tomentósa ') A.Br. (Lychnis coronaria Ltnk). Pr ik neus (fig. 202). 



Uit den wortel, die naar boven verschillende hoofden draagt, komt hel eerste jaar een 

 wortel roset van bladen, het tweede jaar I of meer krachtige 

 stengels, die al of niet gaffelvormig vertakt zijn en evenals 

 de bladen een dicht grijsviltige beharing hebben. 



De bladen zijn langwerpig, spits, gaafrandig, de onderste 

 zijn in een korten steel versmald. 



De bloemen zijn alleenstaand (zij staan eigenlijk in een 

 zeer los, bebladerd bijscherm), rood, zelden wit, groot, lang 

 gesteeld. De kelk is viltig, buis-klo'.cvormig, met 10 ongelijke 

 nerven en smal driehoekige tuiden. De kroonbladen zijn 

 ongedeeld met een stijf stekend tongetje aan de keel. De doos- 

 vrucht is langwerpig, spits, zonder vruchtdrager (fig. 202). 

 2|-. 6-9 dM. Juli, Augustus. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt 

 voor op onbebouwde en rotsachtige plaa.'sen in Zuid-Europa. 

 Bij ons komt zij alleen als sierplant voor en is enkele malen 

 verwilderd (Meeden (Veensloot), Nieuw-Stadskanaal, Utrecht 

 (Oudwijk), Arnhem, Piet Gijzenbrug , Noordwijk, Leiden (Groenhoven). 



Coronaria tomentosum 

 Fig. 202. 



25. Melanciryum 2 ) Itöhl. 



Kelk buisvormig, 10-20-ribbig, met ribben die tusschen de kelktanden 

 uitloopen, 5-tandig. Kroonbladen 5, 2-spletig, lang genageld, met 2 tandjes 

 aan de keel. Meeldraden 10. Stijlen 3 of 5. Doosvrucht 1-hokkig, met 6 

 of 10 tanden openspringend. Zaden vele, niervormig, meest knobbelig. 



Biologische bijzonderheid. Bij regen en dauw buigen zich de spiraal- 

 vormig omgebogen tanden der doosvrucht geheel weer naar binnen en 

 sluiten de vrucht geheel af. 



De bloemstengels zijn meestal klierachtig kleverig en beletten daardoor 

 opkruipende insecten om bij de bloemen te komen , om er honig uit te rooven. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Melandryum. 



A. Stijlen 3. Bloemen 2-slachtig, alleenstaand of in armbloemige bijschermen. Plant naar 

 boven klierachtig zacht behaard. Tanden der doosvrucht omgerold. 



M. noctiHorum blz. 169. 



B. Stijlen 5. Planten 2-huizig. Bloemen in losse bijschermen. 



o. Stengel naar boven klierachtig zacht behaard. Bovenste bladen lancetvormig. 

 Tanden der doosvrucht rechtopstaand. Bloemen wit ... . M. album blz. 170. 



b. Stengel zonder klieren. Bovenste bladen langwerpig. Tanden der doosvrucht om- 

 gerold. Bloemen lichtpurper, soms wit M. rubrum blz. 171, 



m. noctiflórum •"•) Fr. (Silene noctiflóra L.). Nacht- 

 koekoeksbloem (fig. 203). 



Uit den penwortel komt een stengel, die soms 

 reeds van den voet af gaffelvormig vertakt is, doch 

 soms ook geen takken heeft. Deze is rechtopgaand, 

 beneden ruw, boven klierachtig zachtharig. 



De onderste bladen zijn langwerpig, kort ge- 

 steeld, spits, de bovenste lancetvormig of lancet- 

 priemvormig, zittend, spits. Ook zijn zij kleverig, 

 zoodat zij vaak met zand en aarde, die er aan zijn 

 blijven kleven, bedekt zijn (verschil met Melan- 

 dryum rubrum, OOk de 3 Stijlen). Melandryum noctiflórum 



J ' J ' Fig. 203. 



') tomentósa = viltig. •') naar G. Melandri, een Italiaansch plantkundige. 



3 ) noctiflórum = nachtbloemig. 



