FAMILIE 33. 



PORTULACACEAE. - 



173 



Familie 33. Portulacaceae Juss. Postelein achtigen. 



Planten (bij onze inlandsche soorten) meest 1-jarig. Bladen zittend of 

 kortgesteeld, meest tegenoverstaand, zonder steunbladen. Kelk vaak half- 

 onderstandig, 2-(tot3-)spletig, vaak ten deele afvallend. Kroonbladen 4-6, 

 vrij, vaak aan den voet verbonden, op den kelk ingeplant, in den knop- 

 toestand dakpansgewijze liggend, soms ontbrekend. Meeldraden 3—15, 

 soms aan den voet verbonden. Vruchtbeginsel meest 1-hokkig, uit 3 

 vruchtbladen gevormd, met bodemstandige zaadkoek en langgesteelde zaden, 

 zeldzamer meerhokkig. Stijl aan den top of reeds geheel aan den voet 

 gedeeld. Doosvrucht meest overdwars openspringend, 1-hokkig, veelzadig. 



Bloemen wit of geel (soms rood). 



Tabel tot liet deter mineeren der geslachten j e r Portulacaceae. 



A. Bloemen meest vrij groot, geel of rood. Meeldraden 8-15. Stijl 3-6-spletig. 



Portulaca blz. 173. 



B. Bloemen klein of vrij klein, wit of rood. 



(i. Hoogere bladen doorgroeid. Meeldraden 5. Stijl 3-spletig . . Claytouia blz. 176. 

 b. Hoogere bladen niet doorgroeid. 



aa. Bloemkroon trechtervormig, met ongelijk 5-deeligen zoom, de buis aan eene 

 zijde opengespleten, wit. Meeldraden 3 (-5). Stempels 3, op een korten stijl. 



Montia blz. 174. 

 bb. Bloemkroon 3-5-bladig of -deelig, rood. Meeldraden 3-5. Calaudrinia blz. 177. 



1. Portuldca ') Trn. 



Kelk 2-spletig, met afvallenden zoom. Kroonbladen 5, zelden 4 of 6, 

 op de kelkbuis ingeplant, vrij of aan den voet vergroeid. Meeldraden vrij 

 of aan den voet met de kroonbladen verbonden. Doosvrucht overdwars 

 openspringend, veelzadig. 



Vleezige, bijna kale, gaffelvormig vertakte 

 planten. Bloemen alleenstaand of in kluwens in 

 de gaffeltakken staand. 



P. oleracea 2 ) L. Postelein (fig. 207). 



Uit den wortel komt een sterk gaffelvormig 

 vertakte, liggende, vleezige, onbehaarde stengel. 



De bladen zijn langwerpig-wigvormig, aan den 

 voet bijna steelvormig samengetrokken , tegen- 

 overstaand of de bovenste afwisselend, dik, 

 glanzend, met afgeronden top. 



De bloemen zijn zittend , alleenstaand of in 

 kluwens, daar waar de stengel gaffelvormig 

 vertakt is en aan den top der takken , door 



bladen omhuld. De kelk is half bovenstandig, samengedrukt, 2-spletig 

 met afvallenden zoom en ongelijke, stomp gekielde slippen. Kroon- 

 bladen zijn er 5, zelden 4 of 6, op de kelkbuis ingeplant, vrij of aan 

 den voet vergroeid. Zij zijn geel, ongelijk, omgekeerd-eirond, afvallend. 

 In de bloemen zitten 6-12 meeldraden, die vrij of aan den voet met de 



'ojtuJaca oleracea 

 Fig. 207. 



l ) Of dit woord afstamt van portula: deurtje, hetgeen dan zou slaan op de afvoerende 

 werking of van poreus : vrouwelijk schaamdeel , is onzeker. In 't laatste geval moet men 

 zich de afleiding a. v. voorstellen. Portulaca of Porculaca was de naam voor een kruid 

 waarschijnlijk Chenopodium Vulvaria. Toen dat kruid een anderen naam kreeg, schijnt 

 men den naam Portulaca op dit geslacht te hebben overgebracht om de oppervlakkige 

 overeenkomst van beide (?). •) oleracea = als groente te gebruiken. 



