174 — PORTULACACEAE. — FAMILIE 33. 



kroonbladen verbonden zijn en 1 vruchtbeginsel met een stijl met 4—6 

 takken. Het vruchtbeginsel is aan den voet met den kelk vergroeid. De 

 doosvrucht is ovaal, springt overdwars met een deksel open (fig. 207), is 

 veelzadig, eerst omsloten door de kelkslippen, doch deze vallen bij het 

 openspringen der vrucht af. De zaden zijn zwart, rond, glimmend. O. 

 1,5-3 dM. Juni— Herfst. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn slechts gedurende één dag 

 open en wel slechts een 5 tal uren op zonnige voormiddagen. 



In de bloemen bevindt zich een het vruchtbeginsel overdekkende ring- 

 vormige verhevenheid, waarop aan den binnenrand de meeldraden, aan 

 den buitenrand de kroonbladen vastzitten en tusschen deze inplantings- 

 plaatsen is de verhevenheid met glasheldere papillen bezet, die wel geen 

 vocht afscheiden, maar door de kleine insecten (vliegen, mieren), die de 

 bloemen bezoeken, soms werkelijk afgegraasd worden. De 5(4-6) stempels 

 gelijken op kleine veertjes en spreiden zich in de wijd openstaande bloem- 

 kroon stervormig uit. De in schuine richting uit den voet der bloem op- 

 rijzende meeldraden staan in een kring om de stempels, zoodat er bij het 

 opengaan der bloem een kleine afstand is tusschen deze en er dus van zelf 

 geen stuifmeel op de stempels kan komen. In dien tijd kunnen de bezoekers 

 kruis- en zelfbestuiving bewerken. Na eenige uren naderen echter de 

 schaalvormig uitgespreide kroonbladen elkaar (de bloem begint zich te 

 sluiten), de vedervormige stempels rollen zich geleidelijk spiraalvormig op, 

 maar ook de helmdraden gaan zich eerst boogvormig naar binnen buigen 

 en daarna schroefvormig krommen, waardoor de helmknopjes tegen de 

 stempels gedrukt worden en spontane zelfbestuiving niet uit kan blijven. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant behoort thuis in 

 Midden- en Zuid-Europa, doch wordt bij ons algemeen gekweekt als groente 

 en is nu en dan, echter zeldzaam, verwilderd gevonden. De gekweekte 

 plant is forscher dan de wildgroeiende en wordt wel als var ,3. sativa 

 opgegeven. Het schijnt echter, dat die krachtiger bouw alleen door den. 

 aard van den bodem teweeg wordt gebracht. 



2. Móntia ') Mich. Montia. 



Kelk 2-(3-)spletig, blijvend. Bloemkroon trechtervormig, met een aan de 

 eene zijde gespleten buis en een 5-deeligen zoom, waarvan 3 slippen 

 kleiner zijn dan de 2 andere. Meeldraden 3, zelden 4-5, aan den voet der 

 kleinere slippen ingeplant. Vruchtbeginsel met 1 stijl, welke in 3 takken 

 uitloopt. Doosvrucht bijna bolrond, zich overlangs met 3 kleppen openend, 

 2-3-zadig. Zaden zwart. Bloemen klein, wit, gesteeld , in eind- en schijn- 

 baar zijstandige, 1-5-bloemige bijschermen, eerst hellend, later opgericht. 



Plant eenigszins vleezig. Stengel enkelvoudig of vorksgewijs vertakt. 

 Bladen tegenoverstaand, omgekeerd eirond of langwerpig-spatelvormig, 

 in een korten steel versmald. De scheeden der over elkaar staande bladen 

 gaan in elkaar over. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Montia. 

 A. Plant eenjarig, tijdens den bloeitijd aan den voet zonder niet-bloeiende takken. 



a. Zaden bijna dof, grof gestekeld M. minor blz. 175. 



b. Zaden glanzend, met zeer broze zaadhuid M. lamprosperma blz. 175. 



') naar G. Monti, professor in plantkunde te Bologna, f1760. 



