FAMILIE 33. 



PORTULACACEAE. 



175 



Mn">n i~iinor 

 Fig. 208. 



B. Piant overblijvend, tijdens den bloeitijd met tal van niet-bloeiende takken. Bijschermen 



schijnbaar alle zijstandlg. Zaden glanzig, fijn gestekeld . . . H. rivularis hlz. 176. 



M. minor ) Gmel. Kleine m o n t i a (fig. 208). 



Deze plant is kaal, geelgroen. De stengel is uitgespreid gaffelvormig 

 vertakt, rechtopstaand of opstijgend en in de onderste knoopen wortelend. 

 De onderste bladen zijn spatelvormig (fig. 208), met aan den voet ver- 

 harden bladsteel, de bovenste zijn lijnvormig-langwerpig, zij zijn iets vleezig. 



De bloemen staan alleen of in bijschermen in 

 de bladoksels (in het laatste geval staan zij in 

 den oksel van een vliezig schutblad, dat tegen- 

 over een gewoon blad staat) of staan aan den 

 top van den stengel in kleine schijntrossen (bij- 

 schermen). De zaden zijn grof gestekeld, dof- 

 zwart, bolrond. 0. 2,5-10 cM. Mei (zelden in 

 den Herfst). 



Biologische bijzonderheden. De open bloemen 

 zijn homogaam , vaak blijven zij echter gesloten 

 en heeft er zelfbestuiving plaats. Insectenbezoek 

 is weinig waargenomen en geen wonder, want 

 de bloempjes vallen door hunne kleinheid weinig 

 op. Merkwaardig zijn hier de verschillende standen, die de bloem achter- 

 eenvolgens inneemt. Voor den bloei is de bloemsteel gekromd, zoodat de 

 bloem hangt, tegen den bloei richt hij zich op, om zich na den bloeitijd 

 te verlengen en weer naar beneden te krommen, terwijl hij zich eindelijk 

 weer opricht, als de vruchten openspringen. 



De wijze, waarop de zaden uit de zaaddoozen weggeslingerd worden, ver- 

 dient hier vermelding. De omgekeerd ei-bolronde doosvrucht springt met3 klep- 

 pen van boven naar beneden open. De kleppen rollen zich met kracht naar 

 binnen op en snijden daarbij met hunne scherpe randen de zaden los en oefenen 

 verder een drukking er op uit. Deze drukking wordt ten slotte zoo sterk, dat 

 de door de stekelige verhevenheden vergroote wrijving wordt overwonnen 

 en de zaden worden weggeslingerd. Dit gebeurt circa 10 minuten na het 

 openspringen en zij vliegen onder een hoek van 80° a 83° met den horizon 

 weg en bereiken een gemiddelde hoogte van 60 cM, terwijl zij op een 

 afstand van 50-80 cM, ja zelfs wel van 1,5 a 2 M den bodem bereiken. 



Montia minor bewoont zandige plaatsen, die althans des winters vochtig 

 zijn of onder water staan en verhoudt zich tot M. rivularis omstreeks als 

 de landvormen van Callitriche tot de ondergedoken vormen Dit wordt 

 duidelijk, als men de volgende beschrijving van M. minor vergelijkt met die 

 der landvormen van Callitriche : Plantjes laag , uitgespreid gaffelvormig ver- 

 takt, opstijgend. Onderste bladen spatelvormig, de hoogere lijnvormig- 

 langwerpig. 0. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 op vochtigen zandgrond en op bouwland voor. Bij ons is zij vrij algemeen, 

 vooral in de duinen en op het diluvium, ook op loss. 



M. lan-pro^pérma 2 ) Cham. Glanszaadmontia. 



Deze plant gelijkt zeer veel op M. minor, doch de plant is slap, hoewel rechtopstaand 

 en de zaden zijn glad en glanzend. 1 . 8-25 cM. Mei— Juli. 



Voorkomen. Zij is bij ons op vochtigen veengrond bij Apeldoorn gevonden. 



') minor = klein. 2 ) lamprosperma = glanszadig. 



