178 



- BERBER1DACEAE. 



FAMILIE 34. 



Kelkbladen 4, spoedig afvallend. Kroonbladen 4, waarop 4 bekervormige bijkroon- 

 bladen (honigklierenj liggen, die met den rand aan den bloembodem zijn vastgehecht. 

 Vrucht een veelzadige, hauwachtige doosvrucht. Kruidachtige plant. Epimerliam blz. 180. 



1. Berberis L ')• Berberis. 



B. vulgaris-) L. Zuur bes (fig. 211). 



Een sterk vertakte heester met boogvormig overhangende of rechtopstaande, 

 gegroefde, grijsachtige takken en geel gekleurd hout. In den zomer zijn 



de takken met 2-erlei soort van bladen be- 

 zet. Ten eerste vindt men bladen, die in 

 doornen zijn veranderd en deze loopen veelal 

 in 3 naaldvormige spitsen uit en dicht boven 

 deze doornen ontstaan korte zijtakken, die 

 met de tweede soort bladen, gewone, bezet 

 zijn. Aan den top dier takjes zit een knop, 

 die het volgend voorjaar uitloopt tot een 

 bloemtros of tot een gewone tak, waaraan 

 zich dan hetzelfde herhaalt. De bladen der 

 korte takken vallen in het najaar af, doch de 

 doorn blijft staan. De bladen zijn kortgesteeld , 

 langwerpig-omgekeerd eirond , gewimperd- 

 gezaagd. De doornen zijn korter dan de 

 bladen. 



De bloemen vormen veelbloemige, hangende 

 trossen aan het eind der korte takken; deze 

 trossen zijn langer dan de bladen , de bloemen 

 zijn geel, sterk riekend, de topbloem is meest 

 5-tallig. In de bloemen is de kelk 6-9-bladig 

 de kelkbladen zijn geel, afvallend. De kroon- 

 bladen zijn 6 in getal, staan tegenover de 

 kelkbladen in twee rijen, zijn hol, met 2 

 langwerpige klieren aan den voet van ieder. Meeldraden zijn er 6, zij staan 

 tegenover de kroonbladen en leggen zich bij aanraking van de binnenzijde 

 van den voet der helmdraden tegen den stempel. Er is 1 stamper met een 

 zeer korten stijl en een schijfvormigen stempel. De vrucht is een langwer- 

 pige, levendig rood gekleurde, zuursmakende bes met 1—3 zaden. 9-24 dM. 

 h. Mei , Juni. 



Biologische bijzonderheden. De heester is door zijne doornen uitstekend 

 beschut tegen het afvreten der bladen door dieren , want de jonge bladen 

 vooral zitten geheel binnen die stekende deelen. Daarbij komt nog, dat de 

 plant eenigszins vergiftig is en verder, dat bij oudere planten zich wortel- 

 knoppen ontwikkelen, zoodat de plant zelfs kan blijven bestaan, al zijn 

 ook de bovenaardsche deelen afgevreten. 



Wat de bloemen betreft, doet het vereenigd zijn tot trossen de vrij kleine 

 bloemen flink opvallen en ook is de binnenzijde der kelkbladen geel, evenals 

 dit ook de kroonbladen zijn. De bloemtrossen hangen in de jeugd en ook 



Berberis vulgaris. 



Fig. 211. 



a. bloem, b. stamper, c. vrucht- 

 tros, d. bes in doorsnede. 



') Misschien van het Grieksche berberi : schelp, hetgeen dan betrekking zou hebben 

 op den hollen vorm der kroonbladen, volgens anderen een verbastering van amirbaris, 

 zooals volgens Dodonaeus de plant in Turkije heette. ') vulgaris = gewoon. 



