FAMILIE 34. BERBER1DACEAE. — 179 



later staan de bloemen horizontaal uit of schuin naar beneden. Zoodoende 

 is liet stuifmeel reeds tegen regen beschut, doch ook de schaalvormige, 

 aan den top nog sterker naar binnen gekromde 3 binnenste kelkbladen en 

 de 6 kroonbladen , die de meeldraden in niet geprikkelden toestand geheel 

 bedekken, helpen hierbij mede. 



De bloemen (tig. 212) zijn insectenbloemen , de 2 dikke, vleezige , 

 oranjekleurige kussentjes aan den voet van ieder der kroonbladen scheiden 

 honig af en deze is door den schotelvorm der kroonbladen goed ver- 

 borgen. Ook hebben de bloemen den geur ais lokmiddel. In de ruimte 

 tusschen iedere 2 klieren ligt een meeldraad en 

 de honig verzamelt zich in de hoeken tusschen de 

 helmdraden en het vruchtbeginsel. De meeldraden 

 zijn, zooals wij boven reeds zagen, prikkelbaar en de 

 straks genoemde beweging der meeldraden zal plaats 

 hebben, als insecten naar de bloem komen, om er 

 honig te zuigen. Zij raken daarbij allicht den ver- 

 breeden , prikkelbaren voet der meeldraden aan en bij 

 de nu volgende beweging van de helmknopjes naar 

 den stempel, ontvangt de kop of de slurf van het insect, Bloemvan Berberisvulgaris - 

 dat zich tusschen de opengesprongen helmknopjes en F'g- 212 



den even hoog zittendeir stempelrand bevindt, stuif- fl . de 3 binnenste grootere 

 meel. Dan verlaat het insect de bloem en raakt in keikbiaden, b. de kroonbia- 

 een andere allicht de stempelvlakte, die tegelijk rijp den ' c \ honi g k iiertjes, «/. 



' ' ö J il meeldraden, e. stempel 



is met de helmknopjes, aan en geeft daaraan stuifmeel 



af. Zoo is kruisbestuiving vrij goed verzekerd. Het zijn vooral insecten 

 met korte of tamelijk lange slurven, die honig komen zuigen, slechts enkele 

 bijen komen om stuifmeel te verzamelen. 



Blijft insectenbezoek uit, dan komen, als de bloem verwelkt, de helmknoppen 

 van zelf met den stempel in aanraking, dus heeft er zelfbestuiving plaats, 

 die echter vaak niet tot zaadvorming leidt. 



De berberisstruiken worden in het najaar, als de bessen rijp zijn, door 

 vogels bezocht, wie het te doen is om het vleesch der bessen te eten. Zij 

 slikken daarbij de zaadjes ook door, die met de uitwerpselen het vogel- 

 lichaam verlaten en zoodoende verspreid worden. Ook is gebleken , dat 

 zulke zaden sneller ontkiemen, dan wanneer zij niet door een vogellichaam 

 zijn gegaan. 



Xut en schade. De bessen, die zuur zijn, worden wel gebruikt om er 

 conserven en stroop uit te maken. Het hout levert een gele kleurstof, die 

 wel in ververijen gebruikt wordt. 



Voor den landbouw is de plant schadelijk, omdat zich op hare bladen 

 een schimmel ontwikkelt, de Aecidium Berberidis , die daar roestkleurige 

 vlekken vormt, waarin zich zoog. spermatiën en aecidiosporen ontwikkelen, 

 die ontkiemen op de bladen der granen en daar in die planten een ziekte, 

 de zoog. roest van het koren veroorzaken (Puccinia graminis). In die koren- 

 planten vormen zich zoog. uredo- en teleutosporen , die weer op de Berberis 

 overgaan. 



Op de Berberisstruik komt soms ook een heksenbezem voor, veroorzaakt 

 door een schimmel, Aecidium Magelhaenicum. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De heester komt in het wild 

 voor op zonnige heuvels en in niet te dichte bosschen in Zuid- en A\idden- 



12* 



