FAMILIE 35. RANUNCULACEAE. — 195 



Europa op vochtige, zandige en kleiachtige akkers en op plaatsen, die 



tijdelijk onder water gestaan hebben , voor. In ons land is zij op dergelijke 

 plaatsen vooral op zandgrond aangetroffen, vooral nog al eens in koren- 

 velden en ook op onbebouwde plaatsen, b.v. walletjes enz. doeh steeds vrij 

 zeldzaam. Echter is zij uit alle provinciën bekend , ook van de eilanden 

 Terschelling en Wieringen. 



6. Itatnicliium ' ) Wimm. W a t e r r a n o n k e 1. 



Dit geslacht onderscheidt zich van Myosurus door den korteren vrucht- 

 bodem en door den ongespoorden kelk. Met het geslacht Ranunculus , 

 waarmee het wel tot een wordt vereenigd , komt het overeen , doordat bij 

 beide in de bloem 5 kelk- en meestal ook 5 kroonbladen aanwezig zijn 

 en de bloemen steeds alleen staan , doch het wijkt er van af , doordat de 

 Batrachiums waterplanten zijn , die witte bloemen hebben , met onbedekte 

 honiggroefjes op de kroonbladen en na den bloeitijd omgebogen bloemstelen, 

 terwijl de Ranunculus-soorten op het land groeien (althans bij onze inlandsche 

 soorten), gele bloemen hebben, met meestal door een schubbetje bedekte 

 honiggroefjes en na den bloeitijd rechtopstaande bloemstelen. Bij de 

 Batrachiuin-soorten is bijna steeds de nagel der kroonbladeren geel, de bloem- 

 bodem gewelfd of kegelvormig en zijn de vruchtjes dwarsgerimpeld. 



Biologische bijzonderheden. De Batrachium-soorten vertoonen voor zoo verre 

 zij in het water zijn ondergedoken, het echte type van waterplanten, door 

 het bezit van fijn ingesneden bladen, die soms, buiten water gekomen, pen- 

 seelvormig samenvallen (de variëteit penicillatum bij verschillende soorten) ; 

 terwijl bij de soorten, die ook drijvende bladen bezitten, deze dadelijk den 

 gewonen vorm der landplanten bezitten. Bij de geheel ondergedoken 

 vormen kruipen de onderste stengelleden , terwijl zij zich menigvuldig ver- 

 takken, in den bodem. Daaruit komen de in stilstaand water vrij wel 

 rechtopgroeiende, in stroomend water met den stroom meegaande takken, 

 waaraan de bladen zitten , uit wier oksels weer takken komen. Aan de 

 wortels, die uit de onderste stengelleden in den bodem dringen , is de taak 

 opgedragen , om de plant vast te leggen , niet om haar voedsel te geven 

 (dit neemt zij geheel door de bladen uit het omgevende water op). De 

 drijvende bladen zitten, zoo zij aanwezig zijn, hoog aan den stengel en 

 ontwikkelen zich eerst tegen dat de plant bloemen gaat vormen. Deze 

 bloemen staan steeds boven water en scheiden in groefjes aan den voet 

 der kroonbladen honig af. Zij zijn homogaam, zwak proterogynisch of zwak 

 protrandrisch. Insecten, welke er heenvliegen , kunnen zoowel kruis- als 

 zelfbestuiving bewerken, doch meest treedt ook spontane zelfbestuiving op, 

 doordat de binnenste helmknopjes bij het opengaan zoo dicht bij de 

 stampers staan , dat deze van stuifmeel voorzien worden. 



De vruchten der Batrachiums drijven op het water en hechten zich aan 

 ieder voorwerp , dat in water nat kan worden. Zij kunnen zoo medegevoerd 

 en op andere plaatsen weer afgezet worden , waar zij ontkiemen. 



Landvormen. Van verschillende soorten, b.v. van Batrachium trichophyllum, 

 heterophyllum , hololeucum, Baudotii en confusum zijn zoog. landvormen, de 

 forma terrestre -) bekend. Deze landvormen zijn steeds eenjarig, in tegen- 



') Van 'tgrieksche batrachos: kikvorsen , dus eigenlijk kikvorschkruid. 

 ?) op de aarde groeiend. 



13* 



