196 — RANUNCULACEAE. — FAMILIE 35. 



stelling met üe gewone vormen , die overblijvend zijn. Zij ontwikkelen 

 zich aan de oevers , in uitgedroogde slooten en plassen , dus in vochtigen 

 bodem , uit zaden , welke daar zijn aangeland. Bij deze landvormen komen 

 bijna nooit bladen van den drijvenden vorm voor, doch het zijn de anders 

 ondergedoken bladen, die nu den landvorm aannemen. De slippen zijn 

 korter, meer ineengedrongen, min of meer vleezig, stijf, helder groen 

 en onbehaard. De planten zelf zijn kort ineengedrongen met kortere sten- 

 geneden. 



Komen watervormen door het dalen van het water op het droge, dan 

 sterven zoowel de ondergedoken als de drijvende bladen , doch uit den 

 stengeltop of de okselknoppen ontstaan nu korte takken met bladen van 

 den landvorm. Die landvormen vertoonen zich meest als kleine zoden met 

 rechtopstaande bladen. 



Volksnamen. Zoowel de namen waterboterbloem als waterranonkel zijn 

 vrij algemeen als volksnamen , doch ook andere worden in sommige streken 

 gebruikt. Zoo b.v. kroosbloemetjes in West-Friesland, witte boterbloem in 

 Twente, Zuid-Limburg en op Walcheren, in Zuid-Limburg ook water- 

 bloempje en op Walcheren waterblomme, op Schouwen putebloem, op 

 Tholen en in Zeeuwsch-Vlaanderen boterbloempje. 



Het geslacht Batrachium is door prof. W. F. R. Suringar voor ons land 

 bewerkt. Aan zijne bewerking is in hoofdzaak de volgende tabel ontleend. 



Tabel tot het determineeren der soorten van Batrachium. 



A. Stengel kruipend, in de knoopen wortelend. Uit dezen komen de zijstengels naar de 

 wateroppervlakte. Bladen min of meer langgesteeld, verspreid, soms bijna tegenover- 

 staand, vrij dik, kaal, glanzend, alle drijvend, niervormig met 3-5 stompe lobben. De 

 lobben het breedst aan den voet. Bloemen in de oksels der bladen op korte 

 naar boven gebogen stelen, klein (2-4 mM in middellijn). Kroonbladen zeer smal. 

 nauwelijks grooter dan de kelk. Meeldraden 8-10, langer dan de kogel van stampers. 

 Vruchtjes kaal, iets opgezwollen, dwars geribd, met den stijlpunt naast den stompen 

 top. Vruchtbodem bolvormig, kaal. De bloemstelen buigen zich bij de vruchtvorming 

 onder water. Lengte tot 22 cM. %. April— September . . B. hederacenni blz. 198. 



Op vochtigen grond verheffen zich de bladen in de lucht, daar zijn zij gewoonlijk 

 dieper ingesneden, de stengelleden, de bloem- en bladstelen zijn dan veel korter. 



B. Stengel rechtopstaand of in het water zwevend. Ondergedoken bladen veeldeelig met 

 fijne slippen, vaak ook drijvende bladen van anderen vorm. 



a. Alleen ondergedoken bladen aanwezig, veel korter dan de stengelleden en bloem- 

 stelen. in omtrek bijna cirkelrond, stijf en vlak uitstaand, ook buiten water in het 

 geheel niet samenvallend. Onderste bladen kort gesteeld, de bovenste zittend, 

 alle eerst meest in 3en, doch daarna verder telkens in 2en vertakt. Onderste 

 bladen zonder, de bovenste soms met breede, stompe, oorvormige steunblaadjes. 

 Bloemen langgesteeld. Kroonbladen 5. Vruchtjes vrij spits, in de jeugd behaard. 

 3-10 dM. 2).. Juni— Augustus B. divaricatum blz. 198. 



b. Meest alleen ondergedoken bladen (drijvende, zoo zij aanwezig zijn, niervormig 

 5-lobbig), eerst een paar malen in 3en en dan verder in 2en vertakt met lange, 

 smalle, evenwijdige vertakkingen en slippen. De onderste bladen langgesteeld, 

 de hoogere tot zittend, alle, behalve de bovenste, langer dan de stengelleden. 

 Steunbladen bij de onderste bladen spits, bij de hoogere breed en stomp. Bloem- 

 stelen langer en korter, doch steeds korter dan de bladen. Meeldraden korter dan 

 de stampers. Kroonbladen 5-12. Vruchtbodem kaal, bolvormig. Vruchtjes omge- 

 keerd eirond met stompen en breeden top, waarnaast de stijlpunt zichtbaar is. 

 onbehaard. 9-600 cM. 2(.. Juni— Augustus B. tluitans blz. 198. 



c. De ondergedoken bladen staan in vorm tusschen die beschreven onder o en & in 

 en zijn uitgespreid in omtrek rond of niervormig. Vaak zijn er ook drijvende 

 bladen van anderen vorm. 



aa. Bijna alle bladen met oorvormige steunbladen, deze zijn bij de hoogste 



