2ÏU 



— RANUNCULACEAE. 



FAMILIE 35.. 



Caltha palusïris. 



Fig. 249. 

 a. Vruchthoopje. 



9'. Caltha ') L. 



C. palustris^) L. Dotterbloem (fig. 249). 



De plant heeft een korten, krachtigen wortelstok, die vertikaal in den: 



grond -zit en vele wortelvezels draagt. Daaruit 

 komen meestal verscheiden, meest vertakte,, 

 opstijgende stengels, die evenals de geheele 

 plant onbehaard zijn en beneden een vrij 

 groot aantal bladen dragen. 



De bladen zijn donkergroen, glanzend, ge- 

 karteld, de onderste gesteeld, hartvormig, de 

 hoogere overdwars breeder, niervormig, korter 

 gesteeld of zittend. De bladstelen zijn van boven 

 gegroefd en loopen naar beneden in een lange, 

 breede scheede uit. Die scheede is bij de 

 hoogere bladen meer van den steel gescheiden 

 en omvat den stengel spoedig als een bruin vlies. 

 De bloemen staan alleen aan den top des 

 stengels en der takken. Zij hebben 5 omge- 

 keerd eironde of eironde , van binnen gele 

 en glanzende, van buiten doffere, vaak groen- 

 achtige (vooral in 't midden) kelkbladen. Kroonbladen ontbreken. De 

 meeldraden zijn half zoolang als of korter dan de halve kelkbladen , geel , 

 met lijnvormige , naar boven iets breedere helmdraden. De stampers zijn 

 eerst korter dan de meeldraden en hebben stompe , op de iets naar buiten 

 gebogen punt van de vruchtbeginseis zittende stempels. De 5-10 koker- 

 vruchten zitten als een ster bijeen (fig. 249), zijn samengedrukt , iets met 

 hunne toppen naar buiten gebogen en dragen 1 rij van zaden. Vergiftig. 

 15-30 cM. 2k April , Mei. 



Biologische bijzonderheden. Deze echt hygrophile plant , die steeds op 

 vochtigen , moerassigen bodem voorkomt , bloeit soms in 

 het najaar nog eens. De groote gele bloemen , die zich 

 in den zonneschijn soms tot een vlakte van 4 cM middellijn 

 uitspreiden , scheiden veel honig af door 2 vlakke ver- 

 diepingen aan weerszijden van ieder vruchtbeginsel (fig. 

 250). De droppeltjes van de naburige verdiepingen vloeien 

 soms samen. Hoewel de meeldraden en stampers tegelijk 

 rijp zijn , wordt toch de kruisbestuiving door insecten be- 

 vorderd , doordat de helmknoppen en wel het eerst de 

 buitenste naar buiten openspringen en de insecten meest 

 naar het midden der bloem komen aanvliegen. 



De kokervruchten springen open door uitdroging , doch 

 de spleet verwijdt zich door vocht , zoodat eerst bij 



vochtig weer de zaden er uit kunnen komen en kans hebben door het 



water te worden verspreid. 



Volksnamen. Dotterbloem is een zeer algemeene volksnaam , doch ook 



Fig 250. 

 Vruchtbeginsel van 

 caltha palustris. h. 

 honigkliertje, 



') Caltha is waarschijnlijk een verkorte naam voor calatha , afgeleid van het Grieksche 

 kalathos : korfje en zal dan betrekking hebben op den vorm der bloem , die eenige over- 

 eenkomst vertoont met het korfje der Compositen. Bij Virgilius en Plinins was Caltha een. 

 gele bloem , waarschijnlijk Calendula officinalis. 2 ) palustris = moeras. 



