214 



— RANUNCULACEAE. 



FAMILIE 35. 



Helleborus foetidus 

 Fig. 254. 



vertakt, doch naar boven komen uit de oksels der bladen vele takken, zij zijn naar boven 

 klierachtig. 

 De bladen van het wortelroset zijn zeer groot, langgesteeld, tamelijk duidelijk voetvormig, 



blijven 's winters over en bestaan uit 7-9 smal lancet- 

 vormige, gezaagde, van boven donkergroene slippen. De 

 stengelbladen zijn kleiner, doch van denzelfden vorm als 

 de wortelbladen. De hoogere bladen hebben scheedevor- 

 mige bladstelen, de bovenste gaan in schutblaadjes over, 

 die eerst aan den top nog eenige slipjes bezitten, doch 

 geheel boven worden ze gaafrandig, eirond, geelgroen. 



De kelkbladen zijn hol, neigen klokvormig samen en 

 zijn groenachtig met purperkleurigen rand. De kroon- 

 bladen (honigbakjes) zijn onduidelijk Iippig, naar den voet 

 versmald. Stampers zijn er meestal 3-5, zij zijn met het 

 onderste >/ 3 deel vergroeid en dragen priemvormige stijlen. 

 De kokervruchten zijn langwerpig opgeblazen, zacht be- 

 haard. 30-45 cM. 2J., Maart, April. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt 

 in het wild voor in het gebied der Westelijke Alpen in de 

 bergbosschen. Bij ons is zij alleen gevonden op het huis 

 te Bronkhorst aan den IJsel en is daar zeker een verwilderde sierplant, aangezien de plant 

 om haar prachtig pyramidaal uiterlijk en de groote pluimen van bloemen nog al eens ge- 

 kweekt wordt. 



12. Nigella 'j I. Ni ge 11 e. 



Dit geslacht onderscheidt zich van de vorige , doordat de kroonbladen 

 ook wel klein zijn , doch plat en 2-lippig en in een nagel uitloopen, waarop 

 een bedekt honiggroefje ligt. De kelk is regelmatig , 5-bladig, bloemkroon- 

 achtig gekleurd. De vruchtjes zijn min of meer met elkaar vergroeid en 

 langgesnaveld , de zaden liggen er in 2 rijen in. De bloemen zijn alleen- 

 staand. De bladen zijn 2-3-voudig vindeelig met lijnvormige slippen. 



Tabel tot het determineeren der soorten 

 van N i g e 1 1 a. 



A. Nagels der kroonbladen even lang als de plaat. 

 Helmknopjes genaaid. Kokervruchten tot het 

 midden vergroeid. Zaden fijn korrelig. Kelk- 

 bladen toegespitst. Slippen van de onderlip der 

 kroonbladen aan den top in een rond , ver- 

 dikt uitsteeksel overgaand. 



X. arvensis blz. 214. 



B. Nagels der kroonbladen korter dan de plaat. 

 Helmknopjes ongenaaid. Kokervruchten tot aan 

 den top vergroeid. Zaden dwars gerimpeld. 

 Kelkbladen toegespitst. Slippen van de onderlip 

 der kroonbladen zonder uitsteeksel. 



N. damascena blz. 215. 



N. arvensis-, L. Wilde nigelle (fig. 255). 



De penwortel loopt naar boven uit in een dunnen 

 stengel, die rechtopstaand, onbehaard, rond en ge- 

 streept is en zich van den voet af vertakt met takken , 

 die even hoog als de stengel worden. 



De bladen komen van onderen af uit den stengel, 

 staan afwisselend, de bovenste zijn enkel vindeelig 

 met lijn-vormige slippen. 



De bloemen staan eindelings aan den top van 

 den stengel en der takken. De kelkbladen . zijn 

 blauwachtig wit. van buiten met groene aderen, 

 aan den top met .een groene vlek , zij zijn eirond . 



hetgeen doelt op de zwarte 



Nigella arvensis. 



Fig. 255. 



a. vruchten. 



') Nigella komt van het Latijnsche nigellus: zwartachtig 

 kleur der zaden. 7 ) arvensis = veld. 



