FAMILIE 35. 



RANUNCULACEAE. 



217 



hangen zich van onderen aan de bloemen en dringen met den kop in 

 de spoor, terwijl de middelste en achterste paren pooten de meeldraden 

 en stampers omklemmen. Daarbij raken zij met de onderzijde van het 

 achterlijf in jongere bloemen (de bloemen zijn protrandrisch) de met 

 stuifmeel bedekte helmknopjes, die de stempels dicht omsluiten, aan 

 (fig. 259 A), doch in oudere de daar uitstekende en zich uitsprei- 

 dende stempels (fig. 259 B), zoodat kruisbestuiving zoo goed als ver- 

 zekerd is. Blijft insectenbezoek uit, dan treedt er allicht zelfbestuiving 

 op , daar de stijlen tusschen de meeldraden doorgroeien en zoo allicht 

 stuifmeel krijgen of ook, doordat zij 

 ten slotte langer zijn dan de helm- 

 knopjes, door neervallend stuifmeel 

 bestoven worden. Ook de aardhom- 

 mel (Bombus terrester) met een slurf 

 van 7 a 9 mM. bezoekt de bloemen 

 wel , doch bijt een gat in de spoor 

 bij de plaats van ombuiging en rooft 

 door de gemaakte opening honig. 

 De honigbij maakt wel gebruik van 

 de gaten door den aardhommel ge- 

 beten , om honig te rooven. 



Ook komen de honigbij en andere 

 kleine bijen wel naar de bloemen , om stuifmeel te verzamelen. 



Volksnamen. Behalve de volksnaam akelei , wordt veel de naam klokje 

 of klokbloem gebruikt. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant behoort thuis in de 

 bergbosschen van Midden-Europa , dus is bij ons niet inheemsch. Zij is 

 toch nog al eens bij ons in het wild gevonden , doch waarschijnlijk zal 

 zij wel steeds uit tuinen verwilderd zijn. De akelei toch is een vaak ge- 

 kweekte sierplant (soms gevuld , ook zonder sporen). 



Bloem van Aquilegia vulgaris. 

 Fig. 259. 



A. Bloem in het begin van den bloeitijd. 

 h honigkliertjes, hk gesloten meeldraden, 

 hk x opengesprongen meeldraden, s stempels. 



B. Bloem op een later oogenblik. hk 

 opengesprongen meeldraden, h en s als in 

 fig. A. 



14. Delphïiiium ') L. Ridderspoor. 



Dit geslacht onderscheidt zich van de andere Helleboreae door de gespoorde 

 symmetrische bloemen. De bloemen hebben een 5-bladigen kelk , die af- 

 vallend is. De sporen der 2 bovenste kroonbladen zijn tot één vergroeid 

 en zijn in de spoor van het bovenste kelkblad opgesloten. Meestal is er 

 slechts 1 vrucht , zelden zijn er 2 of 3 , die dan vrij zijn. De zaden liggen 

 er in 2 rijen in. De bloemen staan in trossen. 



Tabel tot het determineeren der soorten van Delphinium. 



A. Vruchtjes kaal. Tros armbloemig. Bloemstelen draadvormig. Bladen 3-taIlig. Schut- 

 bladen ongedeeld, veel korter dan de bloemstelen. Vrucht plotseling in den langen 

 stijl toegespitst D. Consolida blz. 218. 



B. Vruchtjes behaard. Tros veelbloemig. Bloemstelen kort en dik. 



a. Onderste bladen 3-voudig gevind. Schutbladen bladachtig, even lang als of langer 

 dan de afstaande bloemstelen. Vruchtjes geleidelijk in den tamelijk korten stijl 

 toegespitst D. Ajacis blz. 220. 



b. Schutbladen langer dan de rechtopstaande bloemstelen. Vruchtjes aan den voet 

 klierachtig, plotseling in den korten stijl toegespitst. Overigens als de vorige. 



D. oriëntale blz. 220. 



O Delphinium komt af van het Grieksche delphis : dolfijn, naar de gelijkenis der bloem- 

 knoppen op den kop van dit dier. 



