218 



— RANUNCULACEAE. - 



FAMILIE 35. 



D. Consólida ') L. Wilde ridderspoor (fig. 260). 

 Uit den dunnen spilvormigen , meestal iets gebogen penvvortel, komt een 

 rechtopgaande, ronde, gladde stengel, die geheel beneden niet vertakt is, 



doch hooger op zich wel en boven zelfs gaffelvor- 

 mig verdeelt. De geheele plant , behalve de vrucht, 

 is min of meer bedekt met korte , iets gekromde 

 en bijna aangedrukte haren , die echter aan den 

 stengel en zijne takken naar beneden gericht 

 zijn. De stengeltakken zijn afstaand en eindigen 

 in de bloemtrossen. 



De onderste bladen zijn gesteeld, 3-tallig met 

 2-3-deelige blaadjes en lijnvormige slippen , de 

 hoogere zijn zittend en ook minder sterk inge- 

 sneden met smallere slippen. 



De kelkbladen zijn donkerblauw, zelden rosé of 

 wit, de beide onderste bladen zijn breed lancet- 

 vormig, spits, de daarnaast staande zijnbreeder, 

 stomper, terwijl het gespoorde een bijna 2 cM 

 lange, geleidelijk dunner wordende, horizontale, 

 doch iets naar boven gekromde spoor bezit. 

 Kroonbladen zijn er 4. zij zijn aan den voet zoo 

 met elkaar vereenigd , dat zij een 4-lobbigen 

 zoom vormen , van welke de 2 middenlobben 

 ieder in een spoor uitloopen , welke 2 echter 

 met elkaar vergroeid zijn en in de spoor van 

 Van dien zoom zijn de beide zijlobben rondachtig 

 samenneigend , de 2 middenlobben echter naar boven 

 De vele meeldraden liggen dicht om den stamper. De 

 vrucht is langwerpig-elliptisch en bevat verscheidene, bijna driekantige zaden, 

 die eerst bruin, later zwart en op de oppervlakte met kleine schubbetjes bedekt 

 zijn. De plant heeft scherpe eigenschappen. 15-30 cM. en GG. Juni— 

 Augustus. 



Biologische bijzonderheden. In de bloemen (fig. 261) vormen de kelkbladen 

 het voornaamste lokmiddel voor insecten. De spoor van het kelkblad scheidt 

 geen honig af, doch dient om den honig te bedekken, die door de spoor 

 van de bloemkroon wordt afgescheiden, ook noodzaakt zij de insecten, 

 die aan komen vliegen, om den honig te zoeken langs den weg, die ook 

 tot bestuiving leidt. De holle, kegelvormige spoor der kroonbladen scheidt 

 aan het einde honig af en vult er zich ten deele mede. Die spoor is 15 

 mM lang. De naar voren gerichte lobben der kroonbladen vormen aan 

 den ingang een 7 mM wijde scheede , waarin de kop van een hommel 

 met gemak kan dringen. Zijn slurf moet dus 15 mM lang zijn, om tot op 

 den bodem van het honigreservoir te komen. Van onze hommelsoorten 

 zijn er verscheidene daartoe in staat, doch alleen Bombus hortorum, met 

 17 — 21 mM slurflengte, is als bezoeker waargenomen. Wel komen ook 

 vlinders (Vanessa- , Pieris-, Satyrus-, Hesperiasoorten) om met hun lange 

 dunne slurf honig te halen , doch zij raken de meeldraden en stampers 



at f 



Delphimum Consólida. 



Fig. 260. 



a bloem, b vrucht, c zaad. 



het kelkblad liggen, 

 stomp , naar voren 

 gericht, langwerpig. 



') Consólida van consolido : dicht maken, helen, dus wondenhelei;. Zoo heetten in de 

 pharmaceutische botanie vroeger verschillende planten, die men tot genezing van wonden 

 en beenbreuken aanwendde. 



