224 — NYMPHAEACEAE. FAMILIE 36. 



honigbakjes bestaat, 5 a 10 meeldraden en 3-11 stampers, die ieder later 

 1-3 zaden bevatten. 

 Van dit geslacht komt slechts één soort voor. 



X. apiifólia ') L'Her. Geelwortel. 

 Dit is een kleine heester met geel gekleurd hout en schors. 



De bladen zijn gevind en worden later kaal, de blaadjes zijn ei-wigvormig, diep gezaagd, 

 het topblaadje is 3-lobbig. 

 De bloemen zijn klein en staan in een eindelingsche pluim. 5-10 dM. k- April— Juni. 



Voorkomen. De plant komt in het wild in de bosschen van Oostelijk Noord-Amerika 

 voor, doch wordt hier wel als sierstruik aangekweekt en is op het buitengoed Boxbergen 

 bij Olst in eikenhakhout verwilderd aangetroffen. 



Familie 36. Nymphaeaceae D. C. Waterleliën. 



Waterplanten met drijvende bladen en kruipenden, zeer dikken, vleezigen 

 wortelstok met verspreide vaatbundels. Bladen wortelstandig , verspreid , 

 in den knoptoestand opgerold. Bloemen boven water uitstekend , twee- 

 slachtig, evenals de bladen, langgesteeld , wit of geel. Kelkbladen 4-5, 

 onderstandig , in den knop dakpansgewijze liggend , groen of gekleurd. 

 Bloemkroonbladen talrijk , in een spiraal staand , geleidelijk in de evenzeer 

 talrijke meeldraden overgaand. Helmknopjes naar binnen openspringend. 

 Vruchtbladen talrijk , tot een veelhokkig vruchtbeginsel met gestraalden 

 stempel verbonden. Eitjes omgekeerd , in ieder hokje talrijk , aan de 

 tusschenschotten zittend. Vrucht een bes , met harde schil , de zaadjes in 

 de brij liggend , die de hokjes opvult. Kiem kort , recht , in het kiemwit 

 liggend. 



Biologische bijzonderheden. De bladbovenvlakte wordt door de zonnestralen 

 getroffen, zoodat het blad geheel door en door verwarmd wordt. Nog meer 

 wordt dit bevorderd, doordat de ondervlakte door anthocyaan gekleurd is, 

 welke kleurstof het licht, dat nog door het blad heen zou willen gaan, in 

 warmte omzet. Die sterke verwarming van het blad maakt , dat er veel 

 damp wordt opgenomen in de groote luchtholten, die in het blad aanwezig 

 zijn, welke gemakkelijk door de huidmondjes, die aan de bovenvlakte zitten, 

 kan ontwijken (er zijn er op een oppervlakte van 2% dM' 2 lV/ 2 millioen). 

 Zoodoende wordt dus de voortdurende verdamping, die in zulk een water- 

 rijke omgeving wel eens te gering zou kunnen worden, mogelijk gemaakt. 

 Natuurlijk is dit alles echter slechts mogelijk, zoo de huidmondjes niet 

 verstopt raken en daarvoor zou nog al gevaar zijn, hetzij door opvallend 

 water of door water, dat er door den golfslag op wordt gebracht, zooniet 

 de bovenvlakte met een waslaag bekleed was, waardoor het water niet 

 uitvloeit, doch droppels blijft vormen, welke, doordat de schijf op de 

 plaats, waar zij aan den steel zit, iets verhoogd is en de rand golfvormig 

 gebogen is, gemakkelijk afvloeien. Door den golfvormig gebogen rand toch 

 ontstaan aan den omtrek in de schijf vlakke verdiepingen, die b.v. duidelijk 

 zichtbaar worden , als men in helder water des middags bij zonneschijn de 

 schaduw der bladen op den bodem waarneemt. Men ziet dan van een donker 



') apiifólia = selderiebladig. 



