234 — PAPAVERACEAE. — FAMILIE 37. 



weer blijven de bloemen langer gesloten en heeft er van de reeds in den 

 knop geopende helmknopjes zelfbestuiving plaats. 



De zaden worden vaak op een eigenaardige wijze verspreid. Ieder zaadje 

 heeft nl. een vleezige, op een hanekam gelijkende, witte knobbel, het zoog. 

 kiempropje (fig. 275 b). Op dit vleezige aanhangsel zijn vooral de mieren 

 verzot. Het is vooral Tetramorium caespitum , die om deze reden de 

 zaden naar zijne voorraadschuren onder den grond sleept, waar zij dan 

 het volgende voorjaar kunnen ontkiemen. Ook laten zij die zaden wel op 

 hun weg liggen , na er eerst den knobbel af te hebben gegeten en daar- 

 door is het geen wonder , dat men de plant vaak op mierenstraten heeft 

 aangetroffen. 



Gebruik der plant. Het melksap der plant is tegen oogziekten aange- 

 wend (zie ook de verklaring van Chelidonium). Het geloof aan de genees- 

 krachtige werking is reeds oud. Dat zij ook voor andere gebreken werd 

 aangewend, blijkt daaruit, dat Tabernaemontanus meer dan 4'/. i folio pagina's 

 noodig had, om alle geneeskrachtige werkingen op te sommen. 



Misschien wijst het veelvuldig voorkomen der plant aan heggen, tuin- 

 muren er wel op, dat zij vroeger werd gecultiveerd. 



Volksnamen. De naam stinkende gouwe is zeer algemeen in gebruik, 

 verder ook oogenklaar, terwijl in Limburg de plant geulkeswortel en wratte- 

 kruid genoemd wordt. De naam oogenklaar wijst op het aloude gebruik 

 van het gele melksap als oogwater, terwijl de naam wrattekruid aanduidt, 

 dat zij als een uitstekend middel tegen wratten was en nog is. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Op oude muren, onder heggen, 

 in kreupelhout, op ruige plaatsen, steeds in de nabijheid van bewoonde 

 plaatsen, is de plant overal algemeen, ook bij ons. 



3. Glaücium ') Tm, Hoorn papaver. 



Kroonbladen in den knop regelmatig opgerold. Stijl zeer kort met 2-lobbigen 

 stempel, aan weerszijden in een hoorntje uitloopend. Doosvrucht verlengd tot 

 een lijnvormige hauw, die 2 hokjes bevat met een sponsachtig tusschenschot, 

 en zich van den top naar den voet met 2 kleppen openend. Zaden in 1 rij. 



Bloemen geel of rood, groot, alleenstaand op korte en dikke stelen. 



Bladen vinvormig ingesneden. 



Planten blauwgroen met oranje melksap. 



Biologische bijzonderheden. De Glauciumsoorten openen hare bloemen 

 in den voormiddag, om zich tegen den avond te sluiten. Daarna gaan zij 

 den volgenden morgen weer open en blijven dien dag tot tusschen 2 en 

 5 uur open en laten dan de bloembladen vallen. 



Het melksap is scherp en bijtend, dus beschut de plant tegen opvreten 

 door dieren. 



Tabel tot het d eterm ineeren der soorten van het geslacht Glaücium. 



A. Stengel bijna kaal. Onderste bladen gesteeld, de bovenste met diep hartvormigen voet 

 stengelomvattend. Bloemkroonbladen groot, citroengeel. Doosvrucht korrelig ruw. 



G. llavum blz. 2^~>. 



B. Stengel en bladen behaard. Bladen met afgeknotten voet, in omtrek eirond. Bloem- 

 kroonbladen rood, aan den voet al of niet zwart gevlekt. Doosvrucht borstelig behaard. 



G. coruiculatnm blz. 235. 



') van het Grieksche glaucos: blauwgroen, wat slaat op de blauwgroene kleur der bladen 



