236 — FUMARIACEAE. — FAMILIE 38. 



Voorkomen. De plant is afkomstig uit Californië en wordt bij ons in verschillende varië- 

 teiten als sierplant gekweekt. De bij ons tusschen de rails van het spoorwegemplacement 

 te Dordrecht in 1898 gevonden plant, is zonder twijfel een verwilderd exemplaar. 



Familie 38. Fumariaceae D. C. Duivekervelachtigen. 



Bladen samengesteld. Kelkbladen 2, gekleurd, meest vroeg afvallend, 

 soms ontbrekend. Bloemkroon symmetrisch, 4-bladig, een der 2 buitenste 

 bloetnkroonbladen (bij onze inlandsche soorten) in een spoor uitloopend. 

 De 2 binnenste bloemkroonbladen smaller, aan den top gevleugeld, van 

 boven samengekleefd. Meeldraden 4, de achterste en de voorste gespleten 

 in 2 helften en de 2 helften van een achterste en een voorste helmdraad 

 met een der middelste vergroeid, zoodat er 2 groepen van meeldraden zijn 

 (tweebroederig), die ieder bestaan uit een geheele meeldraad in het midden 

 (met 2-hokkig helmknopje) en een halve meeldraad aan iedere zijde (met 

 1-hokkig helmknopje). Stamper 1 met 1 draadvormigen stijl en 2 stempels. 

 Vrucht uit 2 vruchtbladen gevormd, 1-hokkig, meest met tal van zaadjes. 

 Zaden met veel vleezig of oliebevattend kiemwit. Kiem klein , soms (bv. bij 

 Corydalis solida, cava en intermedia) slechts met een zaadlob. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn meestal klein , doch vallen 

 op door het vereenigd zijn tot grootere bloeiwijzen, ook bezitten zij vaak 

 een min of meer sterken honiggeur. De honig wordt door een aan het 

 einde verdikte verlenging van den bovensten meeldraadbundel afgescheiden 

 en in de spoor geborgen. 



Zooals reeds is opgegeven, zijn de binnenste kroonbladen aan den top met 

 elkaar vergroeid en vormen zoodoende een kapje, dat de helmknopjes en 

 den stempel omsluit. Deze laatste is groot en lobbig en heeft eene korrelige 

 oppervlakte. Hij zit op een stijven stijl en is reeds vóór de bloem open 

 gaat met het stuifmeel der omgevende helmknopjes bedekt, dat goed aan 

 de korrelige oppervlakte hecht. De stempel is echter dan nog niet rijf), 

 d. i. er vormen zich uit dat stuifmeel nog geen stuifmeelbuizen. De insecten, 

 die honig willen zuigen, moeten hun snuit tusschen het kapje en het ge- 

 spoorde kroonblad naar binnen brengen. Zij zetten daartoe hunne pooten 

 op zijuitsteeksels der twee binnenste kroonbladen, drukken daarbij het kapje 

 neer en aan de onderzijde van hun lichaam hecht zich in jonge bloemen 

 stuifmeel, dat op den stempel zit, terwijl dit daarna in oudere bloemen op 

 den stempel wordt overgebracht, die reeds bevrijd is van het bedekkende 

 stuifmeel derzelfde bloem en nu geschikt is om bestoven te worden. Zoo 

 treedt hier kruisbestuiving op, die o. a. voor Corydalis cava gebleken is, 

 noodig te zijn voor vruchtvorming. Na het insectenbezoek springt meestal 

 het kapje weer naar boven en omsluit den stempel weer. De bloemen 

 zijn dus protrandrisch, zij worden meest door bijen bestoven. 



Voorkomen der Fumariaceae. Terwijl de Corydalis-soorten meer be- 

 schaduwde plaatsen zoeken, zijn de Fumaria's akkeronkruiden. 



Tabel tot het deter mineeren der geslachten der Fumariaceae. 



A. Doosvrucht hauwvormig, 2-kleppig, veelzidig, zonder tusschenschot en met draad- 

 vormiga zaadlijsten, die na het afvallen der kleppen spoedig verdrogen. Bladen 3-tallig, 

 dubbel 3-tallig of gevind Corydalis blz. 237. 



B. Vrucht bolrond, niet openspringend, 1-zadig f noot). Bladen dubbel gevind met inge- 

 sneden of diep gedeelde blaadjes Fumaria blz. 241. 



