252 



- CRUCIFERAE. 



FAMILIE 39. 



1. Kroonbladen hooggeel, langer dan de kelkbladen. 



a. Hauwtjes elliptisch of bolrond, 2-3 maal zoo lang als de stijlen, 2-4 maal zoo 

 kort als de vruchtstelen. Stengel aan den voet kruipend, wortelend. Bladen 

 langwerpig of lancetvormig, vaak ook vinspletig . . . N. amphibium blz. 253. 



b. Hauwen lijnvormig, omstreeks even lang als de vruchtstelen. Bladen in omtrek 

 langwerpig- of rondachtig-eirond, vinspletig tot gevind. Bladslippen of blaadjes 

 der bovenste bladen lijnvormig, getand tot vinspletig . . N. silvestre blz. 254* 



2. Kroonbladen bleekgeel, even lang als of iets korter dan de kelkbladen. Bladen vin- 

 spletig. Hauwen langwerpig, omstreeks even lang als de vruchtstelen. 



X. palustre blz. 255. 



N. officinale ') R. Br. W i t te~w ate r ker s. (Fig. 288). 

 De wortelstok ligt horizontaal in het slib van den bodem. Uit de knoopen 



van dezen komen rechtopstaande, iets kantige, 

 sappige, onbehaarde, losbebladerde stengels, die 

 soms aan den voet ook weer wortelen. 



De bladen zijn oneven gevind, meest met 3 a 

 6 paar zijblaadjes, die soms ontbreken, en een 

 grooter topblaadje. 



De bloemen staan in eindelingsche trossen, 

 zijn klein en wit. De kelkbladen zijn groen, 

 iets afstaand. De kroonbladen zijn langer dan 

 de kelkbladen. De helmknopjes zijn geel. 



De hauwen zijn afstaand, cylindervormig, vaak 

 wat sikkelvormig gekromd, lijn-langwerpig 

 (fig. 288). De zaden zijn ovaal , bruin met 2 rijen 

 van puntjes. 1—9 dM. ^-. Mei— September. 

 De plant smaakt aangenaam bitter en is door de donkergroene kleur 

 voor den bloeitijd gemakkelijk van de veel er op gelijkende Cardamine 

 amara te onderscheiden. 

 Vormen er van zijn : 

 «. gemiinum 2 ) Gr. et Oodr. Stengel wortelend. Zijblaadjes 3 a 4 paar, 



ovaal, uitgerand. Topblaadje grooter, vaak hartvormig. 

 p. asarifólium 3 ) Kralik. Bladen alleen uit een rond-hartvormig top-* 



blaadje bestaand. Stengel kort. 

 y. intermedium*) Gren. Stengel 3—4 dM. Blaadjes lang, ovaal. 

 3. Siifólium 5 ) Steud. Stengels lang. Bladen 4 — 6-parig. Blaadjes groot. 



lancetvormig, gelijk. 

 e. parvifólium '') Peterm. Stengel laag, opgericht. Zijblaadjes rond. 

 Topblaadje groot, hartvormig. 



Biologische bijzonderheden. Soms vindt men op de onderste bladen dezer 

 plant knoppen, die tot nieuwe planten uitgroeien. 



De honigkliertjes zitten in de bloem aan den voet der korte meeldraden. 

 De stempel ligt hooger dan de helmknoppen der langere meeldraden , die 

 in de open bloem naar de kortere zijn toegebogen , zoodat een kop of 

 slurf, die den honig wil bereiken, eerst den stempel en even daarna de met 

 stuifmeel bedekte zijde van 3 dicht bijeenliggende helmknoppen moet pas- 

 seeren. Bij aanhoudend regenweer blijven de bloemen gesloten en heeft 

 er door het stuifmeel der langere meeldraden spontane zelfbestuiving plaats. 



Nasturtium officinale 

 Fig. 288. 



') officinale = geneeskrachtig. 3 ) genuinum = echt. 



bladig. ') intermedium = middelste. ; >) Siifólium 



folium = kleinbladig. 



3 ) asarifólium = Asarum- 

 Siumbladig. n ) parvi- 



