FAMILIE 39. 



CRucnTiiMi:. 



253 



Gebruik. Vroeger werd de plant als bloedzuiverend middel veel aange- 

 wend, later ^k\\\ de aangenaam bittere smaak haar tot een genotmiddel 

 worden, zelfs wordt /.ij wel als salade gegeten. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt door geheel 

 Europa in beken, slooten en moerassen voor. De vorm /. genuinum is bij 

 ons algemeen, (3. asarifolium is alleen bekend van Middelbert bij Groningen 

 en van Leiden, y. intermedium van eenige plaatsen, S. Siifolium alleen van 

 den Maliebaanpolder bij Den Haag, *-. parvifolium van Rheede aan de Laak, 

 de Waal tegenover Rossum en bij Hees, Werkendam en Hollandsche hoeve 

 (Zuid Beveland?). 



Volgens den Prodromus Florae Batavae zijn de variëteiten slechts stand- 

 plaatsvariëteiten of meer of minder volkomen toestanden der plant. Zoo 

 zou /3. asarifolium slechts een jeugdtoestand zijn, die onder omstandigheden 

 een blijvenden toestand kan worden en is de var. intermedium een krachtig 

 ontwikkelde, de var. Siifolium een nog krachtiger ontwikkelde toestand. 



n. amphibium ') R.Br. (Róripa-) amphibia Bess.) Gele waterkers. (Fig. 289). 

 Uit den kruipenden wortelstok, die ook uitloopers uitzendt, komen naar 

 boven rechtopstaande, losbebladerde, krachtige stengels, die aan den voet 

 en in de onderste knoopen vaak wortelen. De 

 bladen zijn langwerpig-lancetvormig, stomp of 

 tamelijk spits, getand of gezaagd, de onderste 

 gesteeld , vaak kamvormig ingesneden of lier- 

 vorinig vinspletig, de bovenste met versmalden 

 voet zittend, gaafrandig of getand. 



De bloemen staan in eindelingsche trossen, 

 op uitstaande stelen , zijn geel en vrij groot. De 

 kelkbladen zijn geel, de kroonbladen tot 2 maal 

 zoo lang als de kelk. 



De hauwen zijn eirond-langwerpig, langge- 

 steeld en met den steel stijf afstaand of iets 

 neerhangend (fig. 289). Zaden bruinachtig, met 

 puntjes. 4,5--9 dM. i\.. Mei— -Juli. 

 Vormen er van zijn : 



x. indivisnm 3 ) D. C. Onderste bladen hoogstens aan den voet met 

 kleine zijblaadjes, de bovenste geheel ongedeeld, zonder oortjes. 

 Deze plant groeit vooral op plaatsen, waar het water al weg was, 

 voor de plant zich begint te ontwikkelen. 

 /. variifólium 4 ) D. C. Onderste bladen liervormig-vinspletig of kam- 

 vormig ingesneden, de bovenste ongedeeld of weinig getand, zonder 

 oortjes. Deze plant groeit vooral op plaatsen , die nog vochtig waren, 

 toen de groei der plant begon, 

 y. aiiriculatum 5 ) D. C. Bladen aan den voet met kleine oortjes. Groeit 



vooral in het water. 

 Biologische bijzonderheden. Tusschen iedere 2 meeldraden zit een honig- 

 kliertje. 



De helmknoppen der lange meeldraden staan op gelijke hoogte met den 



1 ) amphibium = tweeslachtig, omdat zij op het droge en in het water voorkomt. 

 -) Misschien af te leiden van ros: dauw en ripa: oever, doch de beteekenis is dan on- 

 bekend. Misschien ook een eigennaam. 3 ) indivisum = niet ingesneden. 

 • *) variifólium = veranderlijkbladig. s) auriculatum = geoord. 



Nasturtium amphibium 

 Fig. 289. 



