264 



— CRUCIFERAE. — 



FAMILIE 39. 



(3. latifólia ') Prod. Blaadjes bijna rond of eirond, 

 y. umbrosa 2 ) Gr. et Godr. Plant sterk vertakt. Bladen alle breed ovaal, 

 hoekig, getand of zelfs ingesneden. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn klein en in verband daar- 

 mede geldt dat, wat omtrent de bestuiving van kleine Cruciferenbloemen is 

 gezegd , ook hier. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt door geheel 

 Europa op open en bebouwden zandgrond en op beschaduwde plaatsen 

 voor. De vorm «.. hirsuta meer op vochtige, grazige plaatsen en aan heggen 

 en is in ons land vrij algemeen, vooral in de duinen, de vorm 5. silvatica 

 op beschaduwde plaatsen. Daarvan is de vorm a. genuina vrij zeldzaam ge- 

 vonden, de vorm % latifólia alleen bij Leiden en y. umbrosa vrij algemeen. 



7. Hésperis 3 ) L. Damastbloem. 



Kelkbladen opgericht, de zijdelingsche met een zakvormige uitzetting aan 

 den voet. Stempel uit 2 tegen elkaar liggende stompe, vlakke plaatjes ge- 

 vormd. Hauwen uitstaand, zeer lang, lijnvormig-cylindrisch, bultig, met 

 dik tusschenschot. Kleppen bol, 1-nervig. Snavel kort, kegelvormig. Zaden 

 langwerpig, hoekig, 1-rijig. 



Bloemen purper of wit, vrij groot. Bladen getand of gelobd. Planten 

 ruw behaard. 



Tab e 

 1. 



tot het determineeren der soorten van het 



eslacht Hésperis. 



Bladen eirond tot lancetvormig, getand, de onderste gesteeld, de bovenste bijna zittend. 

 Bloemstelen bijna even lang als de kelkbladen. Kroonbladen omgekeerd eirond. Bloem- 



kroon purper of lila, zelden wit H. matroualis blz. 264. 



Onderste bladen gesteeld, spatelvormig, gelobd, de bovenste langwerpig-lancetvormig. 

 zittend, iets getand. Kroonbladen spatelvormig. Bloemkroon paars. 



H. bicnspidata blz. 265. 



H. matronalis 4 ) L. D amastbl o e m (fig. 304). 



Uit "den penwortel komen 1 of meer rechtopstaande, ronde, alleen naar boven vertakte 

 stengels. Deze zijn, evenals de bladen, ruw door vertakte 

 haren of glad. De bladen zijn beneden langer gesteeld, naar 

 boven worden zij langzamerhand zittend met wigvormig ver- 

 smalden voet, zij zijn langwerpig-lancetvormig, lang toegespitst, 

 aan den voet stomp gezaagd (de onderste zijn soms vinspletig). 



De bloemen staan in groote eindelingsche trossen en zijn lila 

 of wit, des avonds tegen 7 a 8 uur gaan zij open , zij zijn wel- 

 riekend (naar viooltjes). De bloemsteeltjes zijn even lang als 

 de kelk of langer. De kelkbladen hebben in het midden een 

 breede groene, met afstaande borstelharen bezette streep en 

 witte randen. De kroonbladen zijn omgekeerd eirond , afgeknot, 

 meest met een spitsje in het midden , de nagel er van steekt 

 boven den kelk uit. 



De vruchttros is lang. De hauwen staan rechtop op vrij 

 lange afstaande stelen, zijn zeer lang, rond, kaal, knobbelig 

 (fig. 304). 4,5-9 dM. •• en =k Mei, Juni. 



Volksnamen. De naam damastbloem is voor deze sierplant 

 in eenige streken in gebruik, op Walcheren heet zij blanche misschien, in den Achterhoek 

 flordamen, in Zuid-Limburg matronalen, in Zeeuwsch-Vlaanderen nachtflieren. 



Hésperis matronalis 

 Fig. 304. 



') latifólia = breedbladig. s ) umbrosa = beschaduwd. 



) komt van het grieksche esperos: avond, omdat de bloemen 's avonds beginnen te 

 rieken. 4 ) matronalis = dame. 



