FAMILIE 39. 



CRUCIFERAE. 



277 



bouw der bloemen mei het oog op de bestuiving, is als van Sinapis is beschreven. 



De bloemen krommen zich bij regen en des nachts , om het stuifmeel te 

 beschutten. 

 Tabel tot het d e t e r m i n e e r.e n der soorten van het geslacht B r a s s i c a. 



A. Vruchtstelen en hauwen rechtopstaand, meest tegen de as van den tros aangedrukt. 



a. Onderste bladen liervormig gevind. Plant van onderen verspreid behaard. Kleppen 

 met een sterke nerf B. nigra blz. -111. 



b. Onderste bladen langwerpig-lancetvormig. bochtig getand. Plant bijna geheel kaal. 

 Kleppen 3-nervig, de zijnerven zwak heen en weer gebogen. Hauwen meer afstaand. 



B. laneeolata blz. 278. 



B. Vruchtstelen afstaand. 



a. Meeldraden alle rechtopstaand (tegen de kroonbiaden aanliggend). Zaden glad. 

 Kelk rechtopstaand. Tros reeds tijdens den bloei los. Hauwen op afstaande stelen 

 rechtopstaand B. oleracea blz. 278. 



b. Kortere meeldraden afstaand. Kelkbladen min of meer afstaand. Zaden met groetjes. 

 a. Bovenste bladen stengelomvattend. Geopende bloemen boven de knoppen uit- 

 stekend. Kelk ten slotte horizontaal afstaand B. Rapa blz. 279. 



/?. Bovenste bladen stengelomvattend. Tros reeds bij het opengaan der bloemen 

 los. Knoppen boven de geopende bloemen uitstekend. Kelk ten slotte schuin 

 afstaand B. Xapus blz. 280. 



;■. Bovenste bladen lijnvormig-elliptisch . gaafrandig. Tros verlengd. Hauwen boven 

 de invoeging van den kelk kort gesteeld B. elongata blz. 281. 



B. nigra Koch. Zwarte mosterd (fig. 323). 



Hoewel deze plant in uiterlijk meer op een Sinapissoort gelijkt, komt 

 zij in den bouw der vrucht met Brassica overeen. 



Uit den penwortel komt een rechtopgaande, ronde, sterk vertakte, iets 

 ruw behaarde stengel, die evenals de bladen wat berijpt is. De bladen 

 zijn alle gesteeld, de onderste zijn liervormig gevind met groot, eirond of 

 langwerpig, ongelijk bochtig getand topblaadje , 

 de bovenste zijn lancetvormig, gaafrandig of 

 iets getand. 



De bloemen staan in trossen, zijn vrij groot, 

 goudgeel. De bloemstelen zijn kort, tegen de 

 as liggend. De kelkbladen zijn lijnvormig, staan 

 ten slotte horizontaal af. De kroonbiaden zijn 

 iets kleiner dan die bij Sinapis alba, zij staan 

 ook horizontaal af en zijn omgekeerd eirond. 



De hauwen zijn kort, duidelijk vierhoekig, 

 onbehaard, knobbelig (fig. 323). De snavel is 

 4 a 5 maal korter dan de kleppen , tweesnedig en 

 dun. De zaden zijn bolrond, bruinzwart of zwart 

 met puntjes. 6—12 dM. O. Juni— September. 



Biologische bijzonderheden. De sterke geur en de vele gele bloemen 

 lokken tot insectenbezoek. 



De inrichting met het oog op de bestuiving is als bij Sinapis (zie alge- 

 meen overzicht der Cruciferae). 



De zaden hebben een scherpen smaak, die door rhodaanallyl , de aethe- 

 rische mosterdolie , wordt veroorzaakt. Deze stof ontstaat echter eerst bij 

 behandeling der zaden met water evenals blauwzuur en bittere amandelolie 

 uit amygdaline ontstaat. Natuurlijk beschermt die smaak de zaden tegen 

 het opeten door dieren. 



Brassica aigra 



Fig. 323. 



') nigra = zwart. 



