278 



— CRUCIFERAE. 



FAMILIE 39. 



Volksnamen. Behalve zwarte mosterd is ook de naam bruine mosterd 

 in gebruik en wordt de plant op Zuid-Beveland semp genoemd. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt op bebouwde 

 en onbebouwde plaatsen in Midden- en Zuid-Europa voor. Bij ons wordt 

 zij op onbebouwde plaatsen en langs rivieroevers vrij algemeen gevonden. 

 Ook wordt de plant gekweekt als bruin of zwart mosterdzaad , om het 

 zaad , waaruit de gewone mosterd bereid wordt. Het wordt daartoe eerst 

 grof gemalen en men laat het dan eenige dagen overgoten met zuur ge- 

 worden wei of azijn staan. Zoodoende lossen de eiwitstoffen op en daarna 

 wordt de massa fijn gemalen. 



In ons land is de teelt grootendeels beperkt tot Noord-Holland, vooral 

 in de Streek (tusschen Hoorn en Enkhuizen) en wat noordelijker. Dat de 

 teelt in andere streken weinig beteekent, zal wel daarmede in verband 

 staan, dat de plant op de plaatsen, waar zij eens staat, moeilijk heet uit 

 te roeien en zich sterk heet te verspreiden. Sommige oude keuren be- 

 paalden zelfs, dat zij niet dan met toestemming der overheid mocht worden 

 geteeld. Zelfs hoort men nu nog vaak zeggen, dat de teelt niet vrij is, 

 maar daarvoor de toestemming der buren noodig zou zijn. 



B. lanceolata ') Lange. (Sinapis juncea Aut.). Sarepta mosterd. 



De plant is bijna geheel kaal. De onderste bladen zijn lancetvormig, bochtig getand, 

 de bovenste lancetvormig, bijna gaafrandig. 



De hauwen zijn lijnvormig, gesnaveld, meer afstaand dan bij B. nigra. De kleppen zijn 

 3-nervig, de zijnerven zwak heen en weer gebogen. O. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Het vaderland dezer plant is onbekend. Zij is 

 bij ons met zaad aangevoerd op het Pothoofd bij Deventer, bij Zaandam, het station 

 Vogelenzang en bij Rijswijk (Geld.). 



B. oleracea ') L. Kool (fig. 324). 



De stengel is rechtopstaand, aan den voet wat houtig, uit de bovenste 

 bladoksels vertakt en heeft vrij groote, dikke, blauwgroene bladen, die 

 evenals de stengel onbehaard zijn. De wortelbladen zijn gesteeld, liervpr- 



mig-vindeelig, getand, min of meer gegolfd en 

 stomp. De onderste stengelbladen gelijken min 

 of meer op de wortelbladen , de overige zijn 

 eirond-langwerpig tot lancetvormig, stomp met 

 getande randen en zitten met een breeden voet 

 (die niet hartvormig is, als bij B. Napus en B. 

 Rapa). 



De bloemen staan in eindelingsche en zijstandige 

 trossen, die los zijn en reeds voor den bloei 

 verlengd (als bij B. Napus) , zij zijn citroengeel 

 (niet goudgeel als bij B. Napus) en verwelken 

 met een witte kleur. De kelkbladen treden wel 

 boven uit elkaar, doch sluiten tegen de kroon- 

 bladen aan. 



De hauwen staan rechtop op afstaande stelen , zijn stomp 4-zijdig, kort- 

 gesnaveld , met 1-nervige kleppen (fig. 324). De snavel heeft slechts % a 

 Vu, der lengte der kleppen. De zaden zijn bruin en glad. 6-12 dM. OG. 

 Mei, Juni, zelden G, Juli— September. 



Fig. 324. 



') lanceolata = lancetvormig. 



') van olus: groente. 



