FAMILIE 39. 



CRUCIFERAE. — 



279 



Biologische bijzonderheden. De bouw der bloem met het oog op de 

 bestuiving is bij deze en de volgende soorten vrij wel als bij Sinapis (zie 

 overzicht der Cruciferae). De honigbij is een der voornaamste bezoekers, 

 ook het koolwitje. 



Op de onderste bladen der plant zijn soms knopjes waargenomen, waaruit 

 zich nieuwe planten ontwikkelen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant heet inheemsen aan 

 de kusten van West- en Zuid-Europa, en schijnt op Helgoland nog in het 

 wild voor te komen. Bij ons wordt zij alleen gekweekt in verschillende 

 vormen aangetroffen en verwilderd slechts zelden. De verschillende ge- 

 kweekte vormen zijn zoo min bij deze als bij de volgende soorten gelijk 

 te stellen met variëteiten bij de wilde plantensoorten, daar er zich zelfs 

 constant geworden monstrositeiten b.v. de bloemkool bij bevinden. 



Volgens v. Fischer-Benzon is het vaderland der koolrassen Italië, van 

 daar heeft de cultuur zich verder over Europa verspreid. 



De voornaamste gekweekte vormen zijn : 



1. acéphala ') D. C. Stengel verlengd. Bladen met een kop gesloten. 



a. vulgdris.' 1 ) Bladen vlak, bochtig, vinspletig, groen of rood. Als 

 veevoeder gekweekt. 



b. qaercifólia. ;l ) Bladen vindeelig met ingesneden slippen , groen , 

 vlak of gekroesd: boerenkool, de zijkopjes: spruitjes. 



2. gemmifera. 4 ) Stengel verlengd met half gesloten eind- en tal van 

 zijkopjes. Bladen opgeblazen en gekroesd : spruitkool. 



3. sabduda. ') Stengel iets verlengd. Bladen ongedeeld of ingesneden, 

 gewelfd of kroes , tot een lossen kop gesloten : savoyekooi 



4. capitdta. °) Stengel kort. Bladen gewelfd tot een dichten , vasten 

 kop gesloten : witte kool, roode kool, sluitkool (veevoedergewas). 

 gongHodes. ~') Stengel boven den grond tot een witten, vleezigen knol 

 verdikt : koolraap boven den grond. 



botrytis. ^ Bovenste bladen en bloemstelen tot een witachtig vleezige 

 massa verdikt , waarin de meest onontwikkelde bloemen verborgen 

 liggen : bloemkool. 



Een ziekte, waaraan de wortels van verschil- 

 lende koolsoorten en ook koolrapen en knollen 

 vaak lijden, zijn de zoog. knolvoeten. Deze worden 

 veroorzaakt door een slijmzwam (Plasmodiophora 

 Brassicae). Aan den wortel ontstaan dan opzwel- 

 lingen met een wrattigen wand , die later gaan 

 rotten. 



Aan de bladen der koolsoorten doen de rupsen 

 der koolwitjes en der kooluil vaak groote schade. 



B. Rapa ') L Raapzaad (fig. 325). 



De stengel is rechtopstaand , meest naar boven 

 vertakt, evenals de bladen grasgroen. De wortel- 

 bladen zijn verspreid behaard, liervormig vindeelig, 



de hoogere zijn langwerpig, met diep hartvormigen voet stengelomvattend, 

 onbehaard. 



o. 



6. 



Brassica Rapa 



Fig.['325. 



i) acephala = zonder kop. J ) vulgaris = gewoon. «) quercifolia = eikbladig. 



•») gemmifera = knopdragend. 5 ) sabauda = uit Savoye. *) capitata = kop- 



vormig. 7 ) gongylodes = koolzaadvormig. *) botrytis =• trosvormig. 3 ) Rapa = raap. 



