290 



CRüCIFERAE. - 



FAMILIE 39. 



Lunaria annua 

 Fig. 343. 



21. Lunaria ') L. 



L. annua -) L. (L. biénnis ;; ) Mnch.) Judaspenning (fig. 343). 



Het zaad dezer plant kiemt vrij laat in den zomer en vormt in den herfst kiemplanten 

 met groote bladen, waaruit meestal het volgend jaar de bloemdragende stengels ontstaan. 



De stengels en bladen zijn zwak ruw behaard door uitge- 

 spreide haren. De stengel is rechtopstaand, meest vertakt. 

 De bladen zijn groot, met hartvormigen voet, ongelijk 

 getand, de onderste lang-, de hoogere korter gesteeld. de 

 bovenste bijna zittend. 



De bloemen staan in eindelingsche en bladokselstandige 

 trossen, zijn purperkleurig en vrij groot. De kelkbladen 

 zijn opgericht, purperbruin. De hauwtjes zijn Ianggesteeld, 

 zeer groot, eirond, aan weerskanten afgerond, afgeplat, 

 boven de inhechting van den kelk gesteeld, aan uitstaande 

 stelen hangend (fig. 343). De kleppen zijn vlak, zonder 

 nerven. De stijl is draadvormig, 6-8 mM lang. De zaden 

 zijn niet talrijk, groot, niervormig, samengedrukt, gevleu- 

 geld en staan in 2 rijen. 3-10 dM. O0. Mei, Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt 

 in bergbosschen in Midden- en Zuid-Europa in het wild 

 voor, doch niet in het Westen. Bij ons wordt zij veel als sierplant in tuinen gekweekt 

 (terwijl de droge stengels, waaraan de vliezige tusschenschotten der hauwtjes nog zitten, 

 in droge bouquetten veel dienst doen) en is eenige malen verwilderd waargenomen. 



Volksnamen. Behalve judaspenning, een naam, die zeer algemeen gebruikt wordt, 

 worden ook blauwe vossen (Groningen), duizendguldenblad (Walcheren), kwartjesplant 

 (Zuid-Holland), penningen (West-Friesland), rijksdaalders (Zeeuwsch-Viaanderen), zilver- 

 blad (Groningen, Achterhoek, Noord-Limburg). zilverling (Noord-Veluwe, Kennemerland), 

 zilverpenning (Zuid-Beveland) gehoord. Bijna alle namen hebben betrekking op het tusschen- 

 schot der hauwtjes. 



22. Draba^) L. 



D. muralis ■") L. Hongerbloempje (fig. 344). 



Uit den penwortel komt een rechtopstaande of opstijgende, weinig of niet vertakte, dunne, 

 verspreid-behaarde (met sterharen), zwak gegroefde stengel, 

 die een roset van wortelbladen en eenige stengelbladen, vrij 

 ver van elkaar staand , draagt. De wortelbladen zijn gesteeld, 

 lepelvormig, stomp, iets gezaagd, evenals de stengelbladen 

 met verspreide sterharen bekleed. De stengelbladen zijn zittend, 

 aan den voet afgeknot of bijna hartvormig, stengelomvattend, 

 aan den top spits of stomp, gezaagd, met naar voren gerichte 

 tanden. 



De bloemtros is eindelings, later langgerekt. De bloemen 

 zijn klein, wit. De kelkbladen zijn groen of violet, wit gerand. 

 De kroonbladen zijn omgekeerd-eirond, hebben een afge- 

 ronden top en zijn 17» maal zoolang als de kelkbladen. 



De vruchttrossen zijn lang en los. De vruchtstelen staan 



ten slotte horizontaal af en zijn 2 a 3 maal zoolang als de 



hauwtjes. Deze zijn langwerpig, glad. met 1-nervige kleppen, 



bijna zonder stijl (fig. 344). Zaden zitten er 6-8 in ieder hokje, 



in 2 rijen. 1-4 dM. ©. April— Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant groeit in bijna geheel Europa op zan- 



dige en onbebouwde plaatsen, soms ook op muren. Bij ons is zij echter zeer zeldzaam 



(Zwolle, Gorinchem , Leerdam, Rotterdam, Dordrecht, Venlo, Amsterdam). 



Draba muralis 

 Fig. 344. 



') van het Latijnsche luna: maan, hetgeen slaat op den vorm van het hauwtje. 



a ) annua = eenjarig. 3 ) biennis = tweejarig. ") komt van 't Grieksche drabé: 



scherp en slaat dan op het sap, dat bij sommige soorten een scherpen smaak heeft, volgens 

 anderen komt het van 't Grieksche drepoo: afplukken, omdat de plant behoord zou hebben 

 tot de planten, die vroeger als toekruid werden gebruikt en waarvan dus herhaaldelijk takjes 

 werden geplukt (de nu bekende soorten zijn niet aromatisch). 5 ) muralis = muur (een 

 vreemde soortsnaam, daar de plant zelden op muren groeit). 



