314 



CRUCIFERAE. — 



FAMILIE 39. 



R. rugósum l ) Berg. Eenjarige rapistrum (fig. 330). 



Uit den penwortel komt een minder krachtige, lagere stengel dan bij de vorige. Deze 

 is vertakt, beneden ruw, boven fijn-behaard , gegroefd. De 

 wortelbladen zijn spatelvormig, de eerste gaafrandig, de vol- 

 gende getand. De stengelbladen zijn liervormig gevind, het 

 topblaadje is zeer groot, bochtig getand, de zijblaadjes zijn 

 spits, iets getand, de bovenste zijn langwerpig tot lancet- 

 vormig, ook iets getand. Alle bladen zijn van onderen kort- 

 borstelig behaard, van boven meest kaal. 



De bloemen staan in eindelingsche trossen , zijn klein en 

 geel. De kelkbladen staan rechtop en zijn groengeel. De 

 kroonbladen zijn smal, iets uitgerand, de bloemstelen korter 

 dan de kelk. 



De vruchttrossen zijn verlengd, met korte, dikke, recht- 

 opstaande vruchtstelen. De hauwtjes hebben een dunnen 

 snavel, die langer is dan het bovenste lid van het hauwtje. 

 De beide leden zijn overlangs gegroefd en sterk behaard. 

 Het onderste lid is langwerpig, dit zwelt later op dan het 

 bovenste (fig. 380). De hauwtjes hebben een harden wand. 

 3-6 dM. O. Mei— October. 



De vorm «. scabrum -) Host., die ruw behaard is, is bij ons alleen gevonden. 



De plant gelijkt in uiterlijk wel wat op Brassica nigra. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Op velden en puinhoopen komt deze plant in 

 Midden- en Zuid-Europa voor. Bij ons is zij alleen aangevoerd waargenomen , nl. op 

 vlasland bij Rijnsburg , bij Rotterdam en Amsterdam. 



Rapistrum rugx>sum 

 Fig. 380. 



43. Rapkanistruiii 3 ) Trn. 



R. Lampsana 4 ) Gaertn. (Raphanus Raphani'strum L.) Knopherik (fig. 381). 

 Uit den dunnen penwortel komt een ronde stengel, die bij den witbloeienden 

 vorm sterk vertakt en borstelvormig behaard is, 

 bij den geelbloeienden slanker, minder vertakt en 

 minder behaard is. De onderste bladen zijn lier- 

 vormig gevind, gesteeld, met 5-11 blaadjes, die 

 stomp en ongelijk getand zijn, het topblaadje is 

 min of meer duidelijk 3-lobbig. De bovenste bladen 

 zijn bijna zittend en zijn soms iets gelobd. Alle 

 bladen zijn grasgroen en met borstelharen min of 

 meer bezet. 



De bloemen zitten in een eindelingschen tros, 

 zijn groot, geel met violette of gele aderen, soms 

 wit. De kelkbladen zijn opgericht, iets violet. De 

 kroonbladen zijn dubbel zoo groot, lang genageld. 

 De vruchttrossen zijn verlengd met afstaande 

 vruchtstelen. De hauwen zijn rechtopstaand, bultig, vallen overdwars in 

 leden uiteen, zijn langwerpig, lederachtig, overlangs gestreept (fig. 381). De 

 snavel is 4 a 5 maal zoolang als het laatste lid, kegelvormig. De zaden 

 zijn bolrond, bruinrood, glad en zitten in 1 rij. 2-6 dM. O. Juni— 

 Augustus. 



De plant wordt vaak met Sinapis arvensis verwisseld, doch is er ook 

 zonder rijpe vruchten, direkt door den rechtopstaanden kelk van te onder- 

 scheiden. 



Raphaoistrum Lampsana 

 Fig. 381. 



') rugosum = gerimpeld. s ) scabrum = ruw. 3) afgeleid van Raphanus; over 



den uitgang istrum, zie Rapistrum, dus een aan Raphanus verwante plant van mindere 

 waarde. ') Lampsana naar de overeenkomst in vorm der bladen met die van Lampsana. 



