316 — RESEDACEAE. FAMILIE 40. 



3. radicula '). Radijs. Wortel klein, bolrond of langwerpig, van buiten 

 rood, wit of purper, minder scherp smakend. 



Biologische bijzonderheden. De bloemstelen krommen zich bij regen en 

 des nachts om het stuifmeel tegen regen te beschutten. 



De meeldraden draaien in de bloemen niet, doch zij leggen zich horizon- 

 taal naar buiten , zoodat zij van den stempel afstaan. De helmknopjes der 

 4 langere meeldraden staan even hoog als destempel, die der kortere lager 

 en zij zijn verder naar buiten gebogen. Bij het eindigen van den bloei 

 komen echter de helmknopjes der langere meeldraden met den stempel in 

 aanraking, zoodat spontane zelfbestuiving kan plaats hebben, die echter 

 slechts de helft der zaden van anders doet ontwikkelen. Bij insectenbezoek 

 heeft vaak kruisbestuiving plaats. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De herkomst der plant is onbe- 

 kend. Volgens vele schrijvers zou zij niets anders zijn dan een door cultuur 

 gewijzigden vorm van Raphanistrum Lampsana en volgens Ascherson zouden 

 kweekproeven door H. Hoffmann gedaan , dit waarschijnlijk maken. Volgens 

 den Prod. Fl. Bat. zou de plant uit Azië afkomstig zijn. Zij wordt overal 

 gekweekt en is ook nog al eens verwilderd gevonden. 



Familie 40. Resedaceae D. C. Resedaachtige n. 



Planten met verspreid staande, meest gedeelde bladen. Bloemen in 

 trossen of aren, klein, symmetrisch. Kelk 4-7-deelig, blijvend. Kroon- 

 bladen met de kelkslippen afwisselend, althans ten deele ingesneden, de 

 bovenste grooter. Meeldraden meest talrijk, op een onderstandige, naar 

 boven verbreede schijf ingeplant. Helmknopjes zijwaarts of naar binnen 

 openspringend. Vruchtbeginsel vrij vaak gesteeld, aan den top open, zonder 

 stijl. Zaden gekromd, zonder kiemwit, met gebogen kiem, terwijl het 

 worteltje tegen de eene zaadlob aanligt. Vrucht een doosvrucht, die uit 

 3-6 vruchtbladen is gevormd, doch eenhokkig is en zich aan den top opent. 



Biologische bijzonderheden. Bij alle Reseda-soorten is de inrichting der 

 bloem met het oog op de bestuiving vrij wel gelijk. De wildgroeiende 

 soorten rieken meest niet, het vereenigd zijn tot bloeiwijzen doet de bloemen 

 echter nog al opvallen. De bloemen zijn homogaam of zwak protrandrisch. 

 De bloembodem verwijdt zich naar achteren tot een vertikaal staande vier- 

 hoekige schijf, die van voren fluweelachtig is en als honigmerk dient. De 

 gladde achtervlakte scheidt honig af en de verbreede nagels der achterste 

 en middelste kroonbladen beschutten, doordien zij dicht tegen de achter- 

 zijde der schijf liggen en met hunne naar voren gerichte lob de boven- 

 en zijranden van deze omvatten , den honig tegen regen en onnutte bezoekers 

 (vliegen). Het nectarium is dus een soort doos, waarvan het deksel door 

 honigzoekende insecten moet worden geopend. Hiertoe zijn kortsnuitige 

 bijen (Prosopis-soorten) beter geschikt dan langsnuitige. Ook tijdens den 

 knoptoestand liggen de bloemdeelen open, zoodat van een opengaan der 

 bloem geen sprake is. Het vrij in het midden der bloem staande vruchtbe- 



!) radicula = radijsje. 



