320 — V10LACEAE. — FAMILIE 41. 



Bij de stengels bezittende viooltjes (V. canina, silvatica) zijn de doos- 

 vruchten opgericht, bij de stengellooze (V. odorata, hirta) zijn de vrucht- 

 stelen tijdens de rijpheid der vruchten onder de bladen teruggebogen, doch 

 richten zich even voor het openen der doosvruchten op (zie echter de 

 kleistogame bloemen). 



Zijn de zaden vrijgekomen, dan wordt vaak nog voor een verdere ver- 

 spreiding gezorgd door mieren. De zaden toch bezitten een vleezigen 

 knobbel, waarop deze diertjes zeer verzot zijn, waarom zij ze vaak een 

 eind meeslepen en dan laten liggen , na er eerst dat vleezige deel te hebben 

 afgepeuzeld. 



Voorkomen der Violasoorten. Als echte moerasplant moet V. palustris 

 genoemd worden. Bcschplanten zijn V. silvatica en V. mirabilis, terwijl 

 op lichtere plaatsen V. canina en V. odorata wordt aangetroffen. In de 

 weiden vindt men V. canina en V. persicifolia, terwijl V. hirta en V. tricolor 

 a. vulgaris xerophyten zijn en V. tricolor y. arvensis een akkeronkruid is. 

 Eindelijk is V. lutea /3. multicaulis eigen aan zinkhoudenden bodem. 



Volksnamen. In Zeeuwsch-Vlaanderen heeten de viooltjes figeletjes, op 

 Zuid-Beveland filetjes, in Friesland zwaluwbloemen. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Viola. 



A. De bovenste kroonbladen opgericht, de middelste zijdelings afstaand, aan den voet 

 vaak gebaard. Onderste kroonbladen kaal. Stijl tamelijk recht, naar beneden versmald, 

 naar boven nauwelijks verdikt. 



o. Stempel verdikt en schuin afgeknot aan den top. Bladen rondachtig-niervorm ig 

 gekarteld. Steunbladen eirond, meest met franje. Wortelstok met dunne, witachtige 



uitloopers V. palustris blz. 321. 



b. Stempel versmald en met een haakvormig snaveltje aan den top. 



aa. Kelkbladen ovaal, stomp. Plant met alleen wortelbladen (of ook bladen aan 

 de uitloopers). Doosvrucht afgerond. 



a. Wortelstok zonder uitloopers. Steunbladen eirond-lancetvormig. Bladen, 

 blad- en bloemstelen afstaand of aanliggend behaard. Bloemen reukeloos 



blauw, lila, zelden wit V. hirta blz. 321. 



p. Wortelstok met lange, kruipende uitloopers. Steunbladen eirond-lancet- 

 vormig. Bladen rond-eirond , de wortelbladen niervormig, evenals de 

 blad- en bloemstelen kort behaard, die der uitloopers nier-hartvormig. 

 Bloemen welriekend, violet, met witten voet, zelden rosé of wit. 



V. odorata blz. 322. 

 bb. Kelkbladen lancetvormig, spits. Bladen aan den opgerichten stengel staand. 

 Doosvrucht driehoekig. 



o. De bloemdragende stengels komen uit den wortelstok. Bladen niet in een 

 wortelroset. 



na. Bladen langwerpig-eirond tot lancetvormig. Steunbladen veel korter 

 dan de ongevleugelde bladsteel (zie echter de vorm montana). Doos- 

 vrucht stomp met een spitsje V. caniua blz. 323. 



PP- Bladen langwerpig tot langwerpig-lancetvormig. Steunbladen even 

 lang als de gevleugelde bladsteel, de bovenste bladachtig. Doos- 

 vrucht toegespitst V. persicifolia blz. 325. 



P- De bloemdragende stengels komen uit de oksels van bladen van een 

 wortelroset. Bovenste bladen toegespitst. Steunbladen vrij klein. Planten 

 onbehaard. 



««. Steunbladen lancet- of lijn-lancetvormig, met franje, meest even lang 

 als de breedte der steunbladen. Alle bladen gesteeld. Bladstelen 

 zonder rij haren, die op den stengel overgaat . V. silvatica blz. 325. 

 Pp. Steunbladen ovaal-lancetvormig, gaaf of iets ingesneden. De bovenste 

 2 bladen bijna zittend. Bladstelen met een rij haren, die van daar op 

 den stengel overgaat V. mirabilis blz. 324. 



