322 — VIOLACEAE. — FAMILIE 41. 



zijn de bladstelen wit en dicht afstaand behaard en de ondervlakte der 

 bladschijven is dicht aanliggend, de bovenvlakte los aanliggend behaard. 

 De steunbladen aan den voet der stelen zijn eirond-lancetvormig, gaaf- 

 randig, meest spits, met franje voorzien, die korter is dan de halve breedte 

 der steunbladen. 



Uit den wortelstok komen ook de vierkante bloemstelen, die aan de 

 eene zijde gegroefd zijn en eerst met aanliggende, later met afstaande 

 haren bezet zijn en in of onder het midden 2 kleine schutblaadjes bezitten 

 De bloemen zijn reukeloos. De kelkbladen zijn ovaal, stomp, de kroon- 

 bladen uitgespreid, lichter of donkerder van kleur, alle iets uitgerand, de 

 zijdelingsche aan den voet wit gebaard. De spoor is langer dan de 

 kelkaanhangsels. De bloemstelen staan eerst rechtop en dragen knikkende 

 bloemen, de vruchtstelen liggen, zijn recht met een behaarde doosvrucht, 

 2'/ 2 -10 cM. *k Maart— Mei. 



Van V. canina is deze soort gemakkelijk te onderscheiden door het niet 

 aanwezig zijn van een stengel, door den vroegtijdigen bloei en door de 

 op den bodem liggende vruchtstelen. 



Biologische bijzonderheden. De wijze van bestuiving der bloemen is als 

 bij V. odorata, ook het voorkomen van kleistogame bloemen (zie aldaar). 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in droge bosschen 

 en op heuvels in geheel Europa voor. Bij ons is zij vrij algemeen op bescha- 

 duwde plaatsen in zandige streken, vooral in de duinen en ook op enkele 

 plaatsen op zandgrond (op rivierklei en loss is zij slechts op een paar 

 plaatsen aangetroffen). 



V. odorata ')L. Maartsch viooltje (fig. 388). 



Uit den wortelstok komen lange, kruipende uitloopers met lange leden,, 

 die na den bloeitijd ontstaan en dus eerst het 

 volgende jaar bloemen dragen. Verder komen uit 

 den korten stengel, die uit den wortelstok naar 

 boven komt, langgesteelde bladen en bloemen. De 

 bladen hebben onbehaarde stelen en diep hartvormig- 

 ronde bladschijven, die zwak en kortbehaard zijn, 

 grof gekarteld en stomp (de bladschijven aan de 

 uitloopers zijn nier-hartvormig). Aan den voet der 

 bladstelen staan spitse, eirond-lancetvormige steun- 

 bladen, die aan den rand franje dragen, die korter 

 ^\^frt^ is dan de halve breedte dier steunbladen. De rand 



viola odorata dier steunbladen is kaal , hoogstens aan den top 



Fig. 388. fijn gewimperd. 



De bloemstelen dragen in het midden 2 schut- 

 blaadjes. De kelkbladen zijn ovaal en stomp, de kroonbladen violet, zelden 

 wit, de zijdelingsche aan den voet wit gebaard, de bovenste 4 afgerond. 

 De bloemstelen staan rechtop, zijn onbehaard, teruggebogen en dragen 

 hangende bloemen. De spoor is violet. De vruchtstelen liggen en dragen 

 een zachtbehaarde doosvrucht. 5-15 cM. 2$.. Maart — Mei. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen worden grootendeels door de 

 bladen bedekt en vallen bovendien door de kleur niet sterk op, doch de 



J ) odorata = welriekend. 



