332 



— CISTACEAE. — 



FAMILIE 43. 



Familie 43. Cistaceae Dun. Zon nekruidachtigen. 



Heesters, zelden kruidachtige planten met tegenoverstaande, kransstandige 

 of verspreid staande bladen, die soms steunbladen hebben. Bloemen 2- 

 slachtig, regelmatig. Kelk onderstandig, blijvend, de 2 buitenste bladen 

 zijn kleiner of ontbreken, de 3 binnenste zijn grooter, in den knop gedraaid. 

 Kroonbladen 5, spoedig afvallend, in den knop in tegengestelde richting van 

 de kelkbladen gedraaid. Meeldraden talrijk, vrij. Vruchtbeginsel 1-hokkig 

 met 3 of meer wandstandige zaadlijsten, zelden meerhokkig, met 1 stijlen 

 stempel. Eitjes talrijk. De vrucht springt met 3 kleppen hokverbrekend 

 open. De zaden zijn lang gesteeld. De kiem is meest gekromd, met melig 

 kiemwit. 



1. Helianthemum ') Tm. Zonneroosje. 



Kelkbladen 5, de 2 buitenste kleiner. Meeldraden alle vruchtbaar. Stijl 

 recht of knievormig gebogen. Stempel met 3 weinig opvallende lobben. 

 Doosvrucht 1-hokkig of door het naar binnenspringen der zaadlijsten on- 

 volkomen 2-3-hokkig, zich met 2—3 kleppen openend. 



Bloemen geel, wit of rood, in naar eene zijde gekeerde trossen , die eerst 

 min of meer spiraalvormig opgerold zijn. Bloemstelen na den bloeitijd 

 meest teruggekromd. 



Bladen tegenoverstaand of verspreid, met of zonder steunbladen. Kruid- 

 achtige of iets houtige planten met een min of meer aromatischen geur. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Helianthemum. 



A. Stengel kruidachtig, rechtopstaand of opstijgend. Stijl bijna ontbrekend, wi dor ste 

 bladen met steunbladen. Tros zonder schutbladen. Kelkbladen ruw behaard. Vrucht- 

 stelen horizontaal afstaand H. guttatum blz. 332. 



B. Stengel half heesterachtig, liggend of opstijgend. Stijl lang, knievormig gebogen. 

 Bladen alle met steunbladen. Tros met schutbladen. Kelkbladen nauwelijks behaard. 

 Vruchtstelen teruggekromd H. Chamaecistus blz. 333. 



H. guttatum 2 ) Mill. Gevlekt zonneroosje (fig. 398). 

 Uit den penwortel komt een kruidachtige, dunne, teere, rechtopstaande 

 stengel , die iets vertakt en met afstaande borstels 

 en haren bezet is. De wortelbladen en de onderste 

 stengelbladen zijn omgekeerd eirond, de laatste 

 tegenoverstaand, de hoogere lancetvormig en tegen- 

 overstaand, de bovenste paren met bladachtige 

 steunblaadjes (fig. 398). Waar de bloemstelen uit- 

 gaan , staan de bladen afwisselend. Alle bladen 

 zijn zittend, aan de rugzijde duidelijk 1-3-nervig, 

 sterk behaard. 



De bloemen staan in langgesteelde schijntrossen 

 en zijn citroengeel. De kroonbladen hebben een 

 bloedroode plek op iederen nagel. De kelk is 

 klierachtig behaard, de 2 buitenste kelkbladen zijn 

 wat afstaand en kleiner dan de binnenste. Tijdens 

 den bloeitijd staan de bloemen rechtop, daarna staat de bloemsteel hori- 

 zontaal en de 3 binnenste kelkbladen staan dan ook zoo, zelfs zijn ze 



Helianthemum guttatum 



Fig. 398. 



] ) van het grieksche helios: zon, anthos: bloem, de bloemen duren slechts een dag en 

 verwelken snel. -) guttatum = gevlekt. 



