FAMILIE 47. — TILIACEAE. — 343 



1. Til ia l > L. Li nde. 



Bloemen regelmatig. Kelk 5-bladig, afvallend, geelgroen, aan den voet 

 met een honiggroefje. Kroonbladen 5. A\eeldraden vele of tot 5 voor de 

 kroonbladen staande bundels vergroeid. Yruchtbladen 5, voor de kelk- 

 bladen staand, met 1 stijl en 5 stempels. Yruchtbeginsel 5-hokkig, ieder 

 hokje met 2 eitjes. Vrucht 1-hokkig, 1-2-zadig, bijna bolrond, hard van 

 wand (een nootje). 



Bloemen geel of geelwit, welriekend, in okselstandige, gesteelde bij- 

 schermen, die door een met den steel der bloeiwijze ten deele vergroeid, 

 langwerpig, bleek schutblad gesteund worden. Aan den voet van dezen 

 steel zit zijdelings een zich in het volgend jaar ontwikkelende knop. Bladen 

 in 2 rijen, dus afwisselend, gesteeld, scheef hartvormig, toegespitst, ge- 

 zaagd, met afvallende steunbladen. Flinke boomen. 



Biologische bijzonderheden. Het afwisselend staan der bladen staat in 

 verband met hunne groote breedte, bij een anderen stand toch zouden zij 

 allicht elkaar het licht ten deele benemen. 



De bloemen zijn geheel voor bestuiving door insecten ingericht. Niet 

 alleen vallen zij op door haren sterken geur (die zelfs op een afstand nog 

 sterker is dan dicht bij) maar ook bevatten zij honig, die door de holle 

 kelkbladen afgescheiden wordt. Deze honig is in de hangende bloemen, 

 die bovendien nog onder de bladen zitten, goed beschut tegen regen. De 

 kleur der bloemen is hier niet sterk opvallend en dat te minder, daar het 

 bloeien plaats heeft, als de boom reeds geheel bebladerd is. 



De bloemen zijn protrandrisch. De talrijke, naar buiten gebogen meel- 

 draden steken buiten kelk en bloemkroon uit, dus kunnen aanvliegende 

 insecten zich bij de hangende bloemen slechts aan de meeldraden of de 

 stempels vastklemmen. Omdat de bloemen protrandrisch zijn, zullen zij in 

 jongere bloemen stuifmeel opnemen, dat zij in oudere op de stempels 

 brengen. Spontane zelfbestuiving is onmogelijk, daar de meeldraden steeds 

 naar buiten gekeerd blijven, doch het insectenbezoek is zoo sterk, dat 

 kruisbestuiving verzekerd is. Ook kortsnuitige insecten toch kunnen den 

 honig bereiken doch ook de honigbij, hommelsoorten en vliegensoorten 

 (Syrphiden, Musciden) behooren tot de trouwe bezoekers. 



Het schutblad blijft ook aan den steel der vruchten zitten en valt er 

 mee af, zoodat de gezamenlijke vruchten een soort vleugel hebben, die de 

 verspreiding er van bevordert. 



Op de bladen der lindesoorten vindt men: 



1". in de hoeken der aderen, aan de onderzijde, haarbosjes. Deze 

 zoog. domatiën zijn waarschijnlijk ontstaan door den invloed van galmijten 

 (hier vooral door Tydeus foliorum en Gamasus repallidus). Deze wonen 

 er in en komen er 's nachts uit om de zwamsporen en andere onzuiver- 

 heden op de bladen te eten. Zoo zou men hier met een fraai voorbeeld 

 van symbiose te doen hebben: de plant geeft huisvesting, de dieren houden 

 de bladen schoon. 



2". Soorten van galmijten (Phytoptussoonen) veroorzaken witte, later 



!) van 't latijnsche telum: werpspies, omdat het lindenhout bij de Ouden diende, om er 

 de genoemde voorwerpen van te maken of van tilia: bast, omdat de taaie bast voor 



vlechtwerk diende. 



