FAMILIE 49. 



GERANIACEAE. — 



355 



opgeblazen, vliezig, 5-spletlg, langer dan do bijkelk. De kroonbladcn zijn eirond, zwa- 

 velgeel, aan den voet donkerpurper, langer dan de kelk. Er zijn 5 meeldradén. De doos- 

 vrucht is 5-hokkig, veelzadig, omgeven door een blaasvormig opgezwollen kelk (fig. 429, '), 

 welks slippen van boven zijn samengevouwen. 3-8 dM. Q, Juli, Augustus. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant 

 komt op onbebouwde plaatsen en langs wegen 

 in de Oostenrijksche kuststreek voor en is bij ons 

 een paar malen aangevoerd , nl. in een moestuin te 

 Kampen, aan den spoorweg bij den Maredijk bij 

 Leiden, op het Pothoofd te Deventer, in bouwland 

 bij Brummen , bij een stoommeelfabriek te Mid- 

 delburg. 



Familie 49. 



Hibiscus Trionum. 



Fig. 429. 

 1. vrucht met omhulsel ; 



2. vrucht 

 zonder omhulsel; 3. vrucht in doorsnede. 



Geraniaceae. D.C. Ooievaarsbekken. 



Bladen meest gesteeld, handlobbig, -spletig 

 of -deelig, zeldzaam gevind, met steun- 

 blaadjes. Bloemen in 2- tot meerbloemige 

 schelmachtige schroeven, zelden alleen- 

 staand , meest regelmatig. Kelk blijvend , 

 5-bladig (het achterste kelkblad heeft soms, 

 nl. bij de vaak gekweekte Pelargonium- 

 soorten met vaak symmetrische bloemen , 

 een met den bloemsteel vergroeide spoor). 

 Kroonbladen 5, aan den voet van den als 

 centraalzuiltje verlengden bloembodem in- 

 geplant, in den knoptoestand meest gedraaid. 



Meeldradén in 2, zelden 3 kransen, de voor de kroonbladen staande vaak 

 onvruchtbaar, alle beneden vergroeid. Vruchtbeginsels 5, met het centrale 

 zuiltje vergroeid, ieder met 2 halfomgekeerde eitjes, een beneden met het 

 centrale zuiltje vergroeiden stijl en een naar boven vrijen stempel. 



Rijpe vruchtjes droogvliezig, 1-zadig, van het centrale zuiltje loslatend, 

 evenals de blijvende stijl, die zich boogvormig of spiraalvormig oprolt. 

 Zaden zonder kiemwit. Kiem gekromd met vaak gedeelde zaadlobben. 



Biologische bijzonderheden. De bloemstelen der meeste Geraniaceae 

 krommen zich des nachts en bij regen , doch ook voeren zij vaak stand- 

 vastige bewegingen uit, zoo krommen zich de bloemstelen van Geranium 

 pusillum , columbinum , Erodium moschatum en andere kort voor het 

 opengaan der bloemen naar boven, na de bevruchting naar beneden, 

 kort voor het openspringen der vrucht weer opwaarts. De beteekenis dier 

 bewegingen zal wel duidelijk zijn in verband met het doen opvallen der 

 bloemen en de zaadverspreiding. 



Bij vele Geraniaceae zijn verder de kelkbladen klierachtig, kleverig en 

 gestekeld, waardoor belet wordt, dat langs den stengel opkruipende 

 insecten de bloemen bereiken, om daar honig te rooven. 



De meest levendig, vaak roodgekleurde bloemen, hebben bij de ver- 

 schillende soorten een zeer uiteenloopende grootte. Naarmate de grootte 

 der bloemen afneemt, zijn de bloemen minder protrandrisch en vermindert 



23* 



