366 — GERANIACEAE. — FAMILIE 49. 



Biologische bijzonderheden. De klierachtige beharing beschut de plant 

 tegen slakkenvraat, ook de onaangename geur maakt, dat zij weinig door 

 dieren gegeten wordt. 



Waaraan zij haar geheel onverdienden roep als middel tegen oogziekten 

 te danken heeft, is onbekend. 



Omtrent den bouw der bloem in verband met de bestuiving hebben de 

 nieuwste onderzoekingen geleerd, dat bij het opengaan der bloemen de 

 meeldraden zich eerst met de kroonbladen naar buiten bewegen, doch niet 

 medegaan tot deze hunne uiterste standen bereikt hebben. Dan springt 

 een der helmknopjes open en nu beweegt zich die meeldraad naar binnen 

 en legt zich tegen den stamper. De andere buitenste meeldraden doen 

 achtereenvolgens hetzelfde en in dien tusschentijd buigen zich de binnenste 

 meeldraden nog verder naar buiten en doen dan ook hetzelfde tot alle 

 tegen de stijlen liggen. Dit alles is binnen een uur, nadat de bloem 

 's morgens tegen 8 uur is opengegaan, geschied. 



Toen de bloemen opengingen, stonden de stijlen rechtop, alleen de 

 bovenste deelen met de stempelvlakten vormen reeds een sterretje en die 

 stempels zijn al geschikt om stuifmeel op te nemen , hetgeen zij dan ook 

 van de er tegenaan gedrukte meeldraden ontvangen. De stijltoppen 

 krommen zich nu sterker en steken al tusschen 12 en 1 uur sterk boven de 

 helmknoppen uit, die trouwens nu ook geen stuifmeel meer hebben. Tegen 

 2 uur bewegen de kelkbladen zich meer naar buiten en de kroonbladen 

 vallen nu al spoedig af, daarna bewegen de kelkbladen naar binnen en 

 leggen zich tegen de stampers. 



Al die bewegingen geschieden bij bewolkte lucht en bij regenachtig weer 

 veel langzamer en dan gebeurt het wel, dat de kroonbladen eerst op den 

 derden dag afvallen. 



Is op de genoemde wijze voor zelfbestuiving in de bloem gezorgd, door 

 insecten kan ook kruisbestuiving plaats hebben. De insecten komen in de 

 bloemen honig halen, die trouwens moeilijker te verkrijgen is dan b.v. bij 

 G. pratense en G. sanguineum , want ieder der rechtopstaande nagels der. 

 kroonbladen draagt aan de binnenzijde een 4 mM lange lijst, die tegen een 

 helmdraad der binnenste rij meeldraden ligt. Er zijn daardoor 5 smalle 

 toegangen tot den honig, die zich aan den kelkvoet bevindt. Alleen 

 insecten met een slurf van 6 mM lengte zijn in staat hem te bereiken. 

 Zij raken dan in jongere bloemen met de bovenzijde van hun lichaam de 

 helmknopjes en in oudere de stempels aan, die daar omstreeks op dezelfde 

 plaats liggen als in jongere de helmknopjes en bewerken dus kruisbestuiving. 



Tegen regen is de honig hier niet door haren beschut, doch dit is ook 

 onnoodig, daar eerstens de nauwe kanaaltjes moeilijk waterdruppels door 

 laten en bovendien de bloemen zich bij regen ombuigen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 in bosschen, kreupelhout en heggen en op ruige plaatsen voor. Bij ons is 

 zij algemeen op zandgronden o.a. in de duinstreek veel en ook op loss in 

 Zuid-Limburg. Op kleigrond komt zij ook tamelijk veel voor, zelden op 

 veengrond. 



Volksnamen. Verschillende volksnamen zijn voor haar bekend, zoo noemt 

 men haar in Groningen rood remke, op Walcheren stinkerds, op Zuid- 

 Beveland donderbloempje, in Zeeuwsch-Vlaanderen boksdoorn (boks- naar 

 den geur) en in Zuid-Limburg speldenkruid. 



