FAMILIE 49. 



- GERANIACEAE. 



367 



2. Erodium *) I/Her. Reigersbek. 



Kelkbladen 5, gelijk. Kroonbladen 5, gelijk of ongelijk. Meeldradcn 

 5 vruchtbare, met helmknopjes, aan den voet met een honigklier en 5 



zonder helmknopjes, voor de kroonbladen staand, breeder. Vruchtjes 

 omgekeerd kegelvormig, behaard, niet openspringend, met aan de binnen- 

 zijde behaarde naalden. 



Bloei wijzen 1-8-bloemig, schijnbaar een scherm vormend, doch in werke- 

 lijkheid een schroef als bij Geranium, waar echter de schroef gewoonlijk 

 slechts uit 1 of 2 bloemen bestaat en hier meest uit meer en dat hier de 

 bloemsteel tusschen de verschillende bloemen zeer kort blijft. 



Bladen gekarteld, gelobd tot samengesteld, in omtrek ovaal of langwerpig. 

 Planten behaard. 



Biologische bijzonderheden. De 5 deelvruchtjes laten hier met de stijlen 

 geheel van het centrale zuiltje los. Gewoonlijk draaien zich de stijlen bij 

 dat loslaten reeds schroefvormig samen en valt zulk een vruchtje op den 

 grond , dan boort zich de stijltop meest reeds een eind in den bodem en is 

 een vast punt geworden. Bij vochtig weer ontrolt zich nu de spiraal, bij 

 droog weer rolt zij zich sterker in. Daardoor draait ook het vruchtje rond 

 en boort zich in den bodem. Haren aan dat vruchtje staan zoo, dat zij 

 wel toelaten, dat het verder in den bodem dringt, maar niet, dat het er 

 uit terugkeert. Draait dus de spiraal zoo, dat het vruchtje weer uit den 

 bodem zou willen komen, dat is dit zelf, gesteund door de haren, het 

 vaste punt geworden en draait de minder stevig bevestigde stijltop rond. 

 Is de draaiing andersom, dan boort zich het vruchtje dieper in en werkt 

 zich zoo geheel in den bodem, waar het zaadje beter gelegenheid heeft 

 om te ontkiemen, dan wanneer het op de aardoppervlakte ligt. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Erodium. 



A. Bladen gekarteld of oppervlakkig gelobd, eirond. Vruchtnaalden met 4-5 spiraal- 

 windingen E. malacoides blz. 370. 



B. Bladen samengesteld. 



a. Blaadjes kort gesteeld, dubbel gezaagd. Schutblaadjes niet toegespitst. Helm- 

 draden der vruchtbare meeldraden aan weerszijden met een tandje aan den voet. 

 Plant naar. muskus riekend E. niosehattun blz. 369. 



b. BlaadiesTi«ïÖ8«r, vinspletig met gezaagde slip- 

 pen. Schutblaadjes toegespitst. Helmdraden zonder 

 tandjes. Plant zwak riekend , doch niet naar muskus. 



E. eieutariam blz. 367. 



E. cicutarium -; L'Her. Reigersbek (fig. 444). 



Uit den penwortel komen verscheidene sten- 

 gels, die soms naar alle richtingen op den bodem 

 liggen en nauwelijks hunne toppen opheffen , 

 doch ook wel opstijgend of rechtopgaand zijn. 

 De stengels zijn eerst weinig ontwikkeld, later 

 lang, rond, eenigszins knoopig. Alle deelen der 

 plant zijn min of meer met witte, afstaande haren 

 bezet, daarom is zij soms meer grijs, dan weer 

 meer groen. De bladen zijn tegenoverstaand , ge- 



Erodium cicutarium 

 Fig. 444. 



') van het grieksche erodios: reiger, omdat de vruchten op den snavel van een reiger 

 gelijken. -) cicutarium = cicutaachtig. 



