xreubk 



368 — GERANIACEAE. — FAMILIE 49. 



steeld en gevind. De blaadjes zijn beneden kleiner en staan verder uiteen, 

 dan volgen grootere, die dichter bijeenstaan, naar den top zijn ze weer 

 &n^«/kleiner en staan verder uit elkaar. Zij zijn/gesteeld, langwerpig-ovaal, 

 'ylïi vinspletig met gezaagde slippen. De steunbladen zijn wit of roodachtig, 

 dunvliezig, eirond-driehoekig, toegespitst. 



De bloemstelen staan reeds beneden aan den stengel in de bladoksels, 

 zij zijn 1-8-bloemig, meest langer dan de bladen. De schutblaadjes zijn 

 klein, dunvliezig, toegespitst, ovaal en loopen in een borstel uit. De 

 bloemsteeltjes staan tijdens den bloei rechtop, doch krommen zich na den 

 bloei niet alleen onder den kelk, doch slaan zich ook tegen den bloem- 

 stengel zoo terug, dat de vrucht rechtop staat, ofschoon de steel terugge- 

 bogen is. De kelkbladen zijn ovaal en hebben een korte, dikke stekelpunt 

 aan den top. De kroonbladen zijn omgekeerd-eirond, min of meer ongelijk, 

 een weinig langer dan de kelk, rood, rosé of wit. De helmdraden zijn 

 onbehaard. De vruchtjes zijn kort en stijf behaard, doch op de eene zijde 

 van den snavel van aangedrukte haren voorzien. De snavel is 2-4 cM lang 

 en heeft 5-8 spiraalwindingen. 8-45 cM. O en O©. April— October. 



Van deze soort komt een variëteit p. pimpinellifólium ') Willd. voor, 

 waarbij de blaadjes enkel gezaagd zijn en de bloemen 2-zijdig symmetrisch 

 zijn, gewoonlijk met een geelachtige vlek met bruine of zwarte puntjes op 

 de 2 kleinste, soms ook op alle kroonbladen (zie biologische bijzonder- 

 heden). Of ook een doorgaand verschil is, dat bij de var. de bloemstelen 

 en kelken wijd uitstaande klierharen dragen, terwijl bij de soort de beharing 

 dier deelen plat neerliggend is, is niet zeker. 



Biologische bijzonderheden. Bij den gewonen vorm zijn de kroonbladen 

 even groot en gelijkmatig gekleurd, soms zijn de 2 bovenste iets korter en 

 sterker gekleurd. De honigkliertjes zijn hier als bij de Geraniumsoorten 

 geplaatst en de bloemen zijn homogaam of zwak proterogynisch. De 3 bovenste 

 helmknopjes liggen tijdens het stuiven dicht tegen de stempeltakken en ook 

 de beide onderste leggen er zich later tegen, zoodat spontane zelfbestuiving 

 niet uit kan blijven. Als de bloemen des morgens om 7 uur opengaan, is 

 zij een uur later reeds geschied; daar des middags de kroonbladen reeds 

 zijn afgevallen, is dit meestal de eenige wijze van bestuiving, die ook 

 goede resultaten geeft, wat de zaadvorming betreft. 



Het schijnt echter volgens vele onderzoekingen met de var. pimpinelli- 

 fólium geheel anders te zijn. Daar zijn de bloemen grooter en protrandrisch. 

 De grootere kroonbladen dienen daar als plaats, waarop de insecten zich 

 neerzetten en vaak vindt men een sterk sprekend honigmerk (niet altijd). 

 Eerst is hier de bloem in het onderste deel door de meeldraden zoo 

 gesloten, dat er geen insect in kan dringen. Het bovenste kelkblad en de 

 bovenste kroonbladen staan zoover van de bovenste meeldraden, dat de 

 honigklier daar zichtbaar is. Als de bloem zich opent, zijn de bovenste 

 deelen der stijlen nog onontwikkeld en staan de helmknopjes er een eind 

 af. Nu openen zich eerst de bovenste, dan de onderste helmknopjes aan 

 de van den stijl afgekeerde zijde en kan er stuifmeel door bijen, hommels 

 en zweefvliegen weggehaald worden en dan buigen zich de meeldraden al 

 spoedig geheel naar buiten en vallen de knopjes er meest af. Dan openen 

 zich de stempeltakken en spreiden zich uit (meestal op den tweeden dag) 



pimpinellifólium = pimpinelbladig. 



