376 



— LINACEAE. 



FAMILIE 51. 



Biologische bijzonderheid. De inrichting der bloem met het oog op de 

 bestuiving is als bij L. catarcticum, doch daar de bloemen meer in het oog 

 vallen, is er meer insectenbezoek, dus vaker kruisbestuiving. 



Voorkomen en gebruik. Deze plant stamt waarschijnlijk van Linum 

 angustifolium, uit het gebied der Middellandsche Zee af, doch werd reeds 

 in het Oude Egypte gekweekt. Bij ons wordt zij veel gekweekt en is 

 soms verwilderd aangetroffen. 



Men heeft tusschen het vlas bepaalde onkruiden, die zelden of nooit 

 elders voorkomen als Lolium linicola, Camelina dentata, Cuscuta Epilinum. 



Uit de zaden wordt de lijnolie geperst, de rest er van tot lijnkoeken 

 verwerkt, die als veevoeder dienst doen. De bastvezels uit den stengel 

 worden tot linnen verwerkt. 



Ook in de geneeskunde doen de zaden dienst, vooral, om het groote 

 slijmgehalte, worden zij als verzachtend middel gebruikt. 



Volksnamen. Behalve vlas, heet de plant ook lijn en lijnzaad. 



2. Radiola ) Gmel. 



R. linoides-) Gmel. Dwergvlas (fig. 452). 



Uit den dunnen penwortel komt een rechtopgaande, draadvormige, blauw- 

 groene, ronde stengel, die zich gaffelvormig 

 vertakt en in de gaffel een gesteeld bloempje 

 draagt (eigenlijk is de bloeiwijze een gevorkt 

 bijscherm). De bladen zijn tegenoverstaand, 

 eirond-langwerpig, blauwgroen, ongesteeld, 

 gaafrandig of naar den top fijn getand, spits 

 of meer stomp, onbehaard. 



De bloempjes zijn zoo groot als spelde- 

 knopjes, langgesteeld, klein, wit. De kelk is 

 4-slippig met 2-3-spletige slippen , zij zijn 

 spits, even lang als de doosvrucht, onbehaard. 

 Kroonbladen zijn er 4, zij zijn even lang als 

 de kelk, spatelvormig. Stijlen zijn er 4, met 

 4 knopvormige stempels. De doosvrucht is 

 zeer klein, bolrond, 4-hokkig, doch schijn- 

 baar 8-hokkig met eironde, gladde, bruingele 

 zaden. 2-10 cM. O. Juni— September. 



Biologische bijzonderheden. In de kleine 

 bloempjes zijn geen honigkliertjes waarge- 

 nomen. De 4 helmknopjes komen met de 

 4 stempels in aanraking, zoodat spontane zelfbestuiving onvermijdelijk is. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Dit plantje komt op zandigen 

 bodem in West-, Midden- en Zuid-Europa voor en is bij ons algemeen. 



Volksnamen. In Utrecht heet het plantje duizendgraan, in West-Friesland 

 haarkruid. 



Radiola linoides. 

 Fig. 452. 

 a bloem, b kroonblad, c meeldraad, 

 d meeldraden en stamper, e stam- 

 per, ƒ vrucht, g zaad. 



] ) van het Latijnsche radius, straal, omdat de kelkslippen en de kleppen der doosvrucht 

 straalvormig uitstaan. -) linoides = vlasachtig. 



