FAMILIE 52. — BALSAMINACEAE. — 377 



Familie 52. Balsaminaceae A. Rich. Balsamienachtigen. 



Meestal eenjarige planten met sappigen , doorschijnende!! stengel. Bladen 

 verspreid, ongedeeld, met zwakke sporen van steunblaadjes. Bloemen 

 symmetrisch, in okselstandige trossen, het oorspronkelijk achterste (door 

 draaiing der bloem meest voorste geworden) kelkblad gespoord, veel grooter 

 dan de andere, de beide voorste meest ontbrekend (de kelk is dus schijn- 

 baar 3-bladig). Voorste bloemkroonblad het grootst, de overige bedekkend, 

 ieder der middelste tamelijk kleine met een der achterste verbonden (de 

 bloemkroon is dus schijnbaar 3-bladig). Meeldraden 5, voor de kelkbladen 

 staand. Helmdraden boven vergroeid, ten slotte van den bloembodem 

 loslatend en als een kapje op het 5-hokkige vruchtbeginsel blijvend. 

 Hokjes met asstandige zaaddragers en meest vele omgekeerde zaden. Vrucht 

 met 5, zich elastisch oprollende, kleppen openspringend. Zaden zonder 

 kiemwit, met rechte kiem. 



1. Inipiiticiis ') L. Springzaad. 



Stempels 5, verbonden blijvend. Doosvrucht langwerpig tot lijnvormig, 

 onbehaard. Kleppen zich van den voet naar boven naar binnen oprollend. 

 Vrucht 5-hokkig, veelzadig. Eenjarige planten met in de knoopen gezwollen 

 stengel en teere, licht verwelkende bladen. 



Biologische bijzonderheden. Staan de bloemknoppen bij de planten van 

 dit geslacht rechtop, de open bloemen hebben den ingang zijwaarts gericht 

 en staan dus zoo, dat de insecten er zich gemakkelijk op neer kunnen 

 zetten. De bloemen staan onder de bladen en zijn dus voor regen beschut. 



De vruchtwand is uit 5 vruchtbladen opgebouwd. De binnenste cellaag 

 van deze bestaat uit groote cellen, die sterk gespannen zijn, als tijdens 

 het rijp zijn der zaden de verbinding tusschen de 5 vruchtbladen losser 

 wordt. Ten slotte is die spanning in staat om het lossere celweefsel der 

 plaatsen, waar het opengaan geschiedt, te verscheuren en nu rollen zich 

 de 5 vruchtbladen met zoo groote snelheid op, dat de zaden weggeslingerd 

 worden. Aangezien de spanning op het laatste oogenblik voor het open- 

 springen door de geringste aanraking van buiten geholpen wordt, zoo 

 zal een voorbijloopend dier de vruchten doen openspringen en daarbij 

 worden de zaden op het dier geslingerd en door dit medegenomen en 

 zoodoende verspreid (hierop slaat ook de naam kruidje roer mij niet op 

 verschillende plaatsen aan de plant gegeven). 



Tabel tot het deter mineeren der soorten van het geslacht Impatiens. 



A. Bladen grof getand. Bloemen hangend. Spoor gekromd . . I. Noli tangere blz. 377. 



B. Bladen gezaagd. Bloemen rechtopstaand. Spoor recht .... I. parviflora blz. 378. 



I. Nóli tangere 2 )L. Springzaad (fig. 453). 



Uit den penwortel komt een naar boven vaak sterk vertakte, rechtop- 

 staande, sappige, brosse stengel, die los met bladen bezet is. De bladen 

 zijn, evenals de stengel, onbehaard en lichtgroen, verspreid, gesteeld, 

 groot, eirond-langwerpig, spits, grof getand, dof. De stengel is in de 

 knoopen opgezwollen. 



!) van het Latijnsche impatiens: ongeduldig, naar het plotseling openscheuren der rijpe 

 vrucht bij aanraking. -) Noli tangere = raak niet aan. 



