378 



BALSAMINACEAE. — 



FAMILIE 52. 



Impatiens Noli tangere. 



Fig. 453. 

 doosvrucht in doorsnede. 



De bloemstelen staan in de bladoksels, zijn 3-4-bloemig, korter dan het 

 blad, daaronder verborgen en afstaand. De bloemen zijn groot, hangend. 



De kelk is bloemkroonachtig gekleurd, afvallend. 

 De kroonbladen zijn geel, met bloedroode puntjes 

 aan de keel. De stijl ontbreekt. De eerste 

 bloemen zijn gewoonlijk kleistogaam. 2-6 dM. 

 O. Juni— September. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn 

 sterk protrandrisch en geschikt om door bijen 

 en hommels te worden bestoven. De honig 

 wordt in den voet van de spoor afgescheiden. 

 De helmknopjes bedekken in het begin den 

 stempel als een mutsje en zijn al opengesprongen, 

 zoodat een insect, dat honig haalt, met zijn rug 

 stuifmeel er van afstrijkt. Later laat het kapje 

 los en valt van den stempel af en nu eerst is 

 deze geschikt om stuifmeel op te nemen en zit 

 op dezelfde plaats, waar vroeger de helmknopjes zaten. Er is dus heel 

 wat kans op kruisbestuiving, trouwens kan ook spontane zelfbestuiving 

 plaats hebben, door stuifmeel, dat is blijven zitten. 



In het begin van den bloeitijd vindt men vaak kleistogame bloemen, die 

 ook zaad leveren, zelfs zijn, vooral op zeer beschaduwde plaatsen, vaak 

 alle bloemen kleistogaam. Ook overgangen van deze tot gewone bloemen 

 zijn aangetroffen. 



De plant is een echte schaduwplant, zooals b.v. hieruit blijkt, dat de 



bladen groot, breed, vlak, dun en 

 kaal zijn. In tegenstelling met de 

 meeste boschplanten, die overblijvend 

 zijn , is deze eenjarig. 



Voorkomen in Europa en in Neder- 

 land. De plant komt op vochtige", 

 beschaduwde plaatsen vooral in Mid- 

 den- en Noord-Europa voor en is bij 

 ons vrij algemeen. 



Volksnamen. Behalve springzaad 

 en springbalsemien heet de plant in 

 Groningen, Noord-Overijsel, Zuid- 

 Holland en op Walcheren kruidje roer 

 mij niet en op Goeree mariahartje. 



I. parviflóra l ) D. C. Klein springzaad 

 (fig. 454). 



Uit den penwortel komt een sappige, groene, 

 broze, rechtopstaande, al of niet vertakte 

 stengel, die los bebladerd en onbehaard is, 

 evenals de bladen. De bladen staan ver- 

 spreid, zijn kortgesteeld , langwerpig, kort 

 toegespitst, gezaagd, iets glanzend, groen. 

 De bloemen staan in okselstandige, langgesteelde, arm (4-l0-)bloemige trossen en staan 

 rechtop. Kelk en bloemkroon zijn lichtgeel, veel kleiner dan bij de vorige, de laatste met 

 roode puntjes. 3-6 dM. O. Juni— October. 



Impatiens parviflóra. 

 Fig. 454. 



') parviflóra = kleinbloemig. 



