FAMILIE 57. 



— POLYGALACEAE. — 



387 



De vleezige knobbels aan de /aden worden gaarne door mieren gegeten, 

 die zoodoende de verspreiding van deze bewerken. 



Volksnaam. In de duinstreken wordt de plant wel vaderlandsche bloem 

 genoemd. 



Tabel tot het determineer en der soorten van het geslacht Polygala. 



A. Tros eindstandig, veelbloemig. 



a. De schutbladen steken voor den bloei niet boven de bloemen uit. Zijnerven der 

 vleugelachtige kelkbladen met netvormig verbonden aderen. Bovenste bladen lijn- 

 lancetvormig P. vulgaris blz. 387. 



b. De schutbladen steken voor den bloei boven de bloemen uit. Zijnerven der 

 vleugelachtige kelkbladen met enkele netvormig verbonden aderen. 



P. eomosa blz. 388. 



B. Tros arm- (meest 5-)bloemig, ten slotte (schijnbaar) zijstandig, doordat de zijtakken er 

 boven uitsteken. Onderste bladen langwerpig, bijna tegenoverstaand, de bovenste 

 lancetvormig. Zijnerven der vleugelachtige kelkbladen met netvormig verbonden aderen. 



P. serpyllacea blz. 388. 



P. vulgaris ') L. Vleugel tjesbloem (fig. 463). 



Het onderaardsche deel der plant is bruin, houtig, iets vertakt, daaruit 

 komen vele stengels, die rechtopgaand of op- 

 stijgend , al of niet vertakt , zwak kantig en 

 gewoonlijk iets fijn behaard zijn. De bladen 

 staan alle verspreid, de onderste zijn spatel- 

 vormig of breed lancetvormig, spits, naar beneden 

 versmald , de hoogere zijn langwerpig-lancet- 

 vormig , de bovenste lijn-lancetvormig. De 

 onderste bladen zijn alleen behaard en meest 

 slechts aan den rand. 



De bloemen staan in eindelingsche , veel- 

 bloemige trossen en zijn blauw, rosé of wit. 

 Iedere korte bloemsteel draagt 3 schutblaadjes, 

 waarvan het middelste het grootste is, doch niet 

 boven den knop uitsteekt, later zoo lang als de 

 steel is en spoedig afvalt. Het is eirond, toe- 

 gespitst, in het midden groen, witvliezig gerand, terwijl de 2 zijdelingsche 

 slechts half zoolang, witvliezig zijn en later afvallen. De vleugelachtige 

 kelkbladen zijn ovaal of elliptisch, naar beneden versmald, met 3 vertakte 

 nerven. De zijnerven hebben netvormig verbonden aderen. Zij zijn eerst 

 als de bloemkroon gekleurd, worden later groen. De 3 andere zijn lancet- 

 vormig, spits, in het midden groen, aan den rand lichter, zij zijn kleiner. 

 De bloemkroon is nauwelijks langer dan de kelk, het onderste bloemkrcon- 

 blad eindigt in een aantal lijnvormige, stompe slippen. De doosvrucht is 

 korter dan of bijna zoolang als de vleugels zijn (fig. 463). 7-30 cM. 2j.. 

 Mei— Juli. 



De variëteit ,3. oxyptera' 1 ) Rchb. heeft de vleugelachtige kelkbladen spits 

 en smaller dan de doosvrucht, blauwe, roode of groenachtig witte bloemen 

 en de geheele plant is armbloemiger dan de soort. De vorm dunénsis*) 

 Dum. heeft uitgespreide, liggende stengels. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant is aan boschkanten en 

 op grazigen zand- en heidegrond in geheel Europa te vinden. Bij ons is zij 

 algemeen, doch bijna uitsluitend de var. oxyptera. 



Polygala vulgaris. 

 Fig. 463. 

 a vrucht. 



!) vulgaris = gewoon, 

 groeiend. 



-) oxyptera = spitsvleugelig. 



; ) dunense = in de duinen 

 25* 



