FAMILIE 61. 



- RIIAMNACKAK. 



393 



Rhamnua catarctica 

 Fis- 469. 



a 4 



staan en aan den top in dorens eindigen. Doordat onder die dorens 2 



tegenoverstaande knoppen zitten, zijn die dorens hut volgend jaar gaffel- 



standig geworden. De jongere takken zijn behaard. 



De knoppen zijn van knopseluibben voorzien. De 



bladen staan aan den top der takken tamelijk dicht 



bijeen, bijna in bundels (zij komen nl. in bundels 



bijeen uit de bladoksels van de bladen van het 



vorige jaar en zitten dus aan zeer verkorte zijtakken). 



In werkelijkheid zijn zij kruiswijs tegenoverstaand 



geplaatst. Zij zijn 2 a 3 cM breed, eirond of bijna 



elliptisch, gekarteld-gezaagd (iedere tand draagt op 



zijn naar binnen gebogen top een kleine rood- of 



geelachtige klier), vaak met hartvormigen voet, 



toegespitst, aan iedere zijde der middennerf met 



3 of 4 boogvormige, uitstekende zijnerven, bijna 



onbehaard. De bladsteel is half zoolang als de bladschijf, doch 3 



maal zoolang als de steunblaadjes. 



De bloemen staan in dichte bundels (okselstandige, zittende bijschermen) 

 en zijn geelgroenachtig. De kelk heeft 4 breed lancetvormige, spitseslippen, 

 die even lang als de buis zijn, zij zijn in de mannelijke bloemen terug- 

 geslagen (deze bloemen zijn grooter dan de vrouwelijke). De vrouwelijke 

 bloemen hebben een 4-spletigen stijl. De steenvrucht is bolrond , zwart en 

 zit op den iets gewelfden blijvenden kelkvoet. Zij bevat 1-5 van boven 

 stompe, beneden spitse steenen. De groef van het zaad heeft aan de opper- 

 vlakte tegen elkaar liggende, doch in de diepte verder van elkaar verwijderde 

 randen. 1,5-3 M. K Mei, Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Deze heester komt in geheel 

 Europa in kreupelhout en in bosschen voor, vooral op klei- en kalkgrond. 

 Bij ons is hij vrij zeldzaam , het meest komt hij voor in de duinen. 



Volksnamen en gebruik. De naam wegedoorn wordt in Noord-Overijsel , 

 de Graafschap Zutphen en in Utrecht gebruikt. In Utrecht noemt men hem 

 ook duinbessen, duindoorn (ook in Zeeland) en kraaibessen (ook op de 

 Veluwe), verder sleedoorn en spikkeltjeshout op 

 de Veluwe. 



Hij wordt bij ons wel in heggen aangeplant. Uit 

 de bessen, die ook purgeerend werken, wordt het 

 sapgroen bereid. 



2. Frangula l ) Tra. 



F. Alnus 2 ) Milt. (Rhamnus Frangula L.). Vuil- 

 boom (fig. 470). 



Deze heester heeft geen dorens, verspreid staande 

 takken, waarvan de jonge bijna onbehaard zijnen 

 de knoppen bezitten geen knopschubben. De oudere 

 takken zijn bruin, de jongere grijsbruin, zij zijn met Fig 470 



kleine, lensvormige, witachtige lichaampjes bezet. 

 De bladen staan verspreid, zijn elliptisch, spits of toegespitst, bijna of 



') van frango: breken. Dit heeft betrekking op de trouwens niet sterk opvallende bros- 

 heid der takken. -) Alnus = els, omdat de bladen op elzenbladen gelijken. 



