FAMILIE 62. — EUPHORBIACEAE. - 395 



Biologische bijzonderheden. De tot deze familie behoorende planten zijn 

 giftig, meestal doordat het melksap, dat zij bevatten, die eigenschap heeft. 



Als de vruchtjes van het centrale zuiltje loslaten, springen zij open en 

 wel begint het openscheuren van boven af en worden de kleppen geleidelijk 

 wat schroefvormig gedraaid, waardoor de zaden met vrij groote kracht 

 worden weggeslingerd en zoodoende verspreid. 



Tabel tot het deter mineeren der geslachten der Euphorbiaceae. 



A. Planten bijna steeds een giftig melksap bevattend. Bladen vaak verspreid, ongedeeld, 

 zittend. Bloemen zonder bloemdek, 1-huizig nl. verschillende mannelijke en 1 vrouwe- 

 lijke bloem door een klokvormig omwindsel omsloten. De mannelijke bloemen meest 

 zonder bloemdek, uit één meeldraad bestaande, die met den bloemsteel geleed is (dus 

 schijnbaar een gelede helmdraad), de vrouwelijke bloemen vaak met een kelk. 



Kuphorbia blz. 395. 



B. Bladen vaak tegenoverstaand, gesteeld. soms gedeeld. Bloemen 1- of 2-huizig, niet in 

 een omwindsel ingesloten , vaak met bloembladen. Meeldraden vaak talrijk. 



Mercurialis blz. 407. 



Verspreiding. Van de Euphorbiaceae zijn de meeste ruderaalplanten en 

 akkeronkruiden nl. Euphorbia helioscopia, Peplus, exigua en Mercurialis 

 annua. Euphorbia Cyparissias is meer een xerophyt, E. palustris een 

 hygrophyt, E. Paralias een halophyt, terwijl E. amygdaloides en Mercurialis 

 perennis boschplanten zijn. 



1 . Euphorbia ; | L. W o 1 f s m e 1 k. 



Bloemen 1-huizig. Vele mannelijke en eene vrouwelijke bloem samen 

 gezeten in een omwindseltje (bloembeker), dat den vorm van een kelk 

 heeft, zoodat men het geheel oppervlakkig voor een tweeslachtige bloem 

 zou houden (fig. 471). Die bloembeker is klok- of tolvormig en heeft een 

 8- of 10-lobbigen zoom. Daarvan zijn 4 of 5 lobben d dik, naar buiten 

 gekeerd, voorzien van een sterk ontwikkelde, gekleurde honigklier en 

 daartusschen staan de andere slippen e rechtop of naar binnen gebogen. 

 Binnen dezen bloembeker staan 10-12 of 

 meer mannelijke bloemen b , ieder bestaande 

 uit een meeldraad, die door een geleding 

 met een steel is verbonden en deze dragen 

 ieder aan den voet een lancetvormig, in fijne 

 wimpers verdeeld schubbetje, a- Eigenlijk 

 zijn telkens 2 of 3 mannelijke bloemen tot 

 een schichtje vereenigd, zoodat er 4-5 Euphorbia paiustris. 



schichtjes staan in de oksels van 4-5 om- Fig. 471. 



WindseltjeSlobben. De Vrouwelijke bloem Links: Een bloeiwijze (letters zie 



, J ... ........ tekst). Rechts: De bloembeker (let- 



is langgesteeld, c, en tijdens den bloeitijd ters zie tekst). 



neer gebogen. Het vruchtbeginsel draagt 



3 aan den voet verbonden stijlen en 2-lobbige stempels. De vruchtstelen 



staan rechtop. De vruchtjes zijn 2-kleppig en bevatten een zaadje. De 



zaden hebben aan den navel een aanhangsel. 



] ) volgens sommigen werd de Euphorbia der ouden door den geleerden koning Juba 

 van Mauretanië (een tijdgenoot van Augustus) naar zijn lijfarts Euphorbios, die haar het 

 eerst tot genezing aanwendde, genoemd, volgens anderen komt het woord van eu: goed 

 en pherboo: voeden, omdat het melksap werd aangewend tot genezing van teringlijders, 

 die daardoor in gewicht moesten toenemen, zoodat indirect door dit sap hunne voeding 

 verbeterd werd. 



