396 — EUPHORBIACEAE. — FAMILIE 62. 



De stengel deelt zich bijna steeds in een scherm met verscheiden stralen 

 en die stralen verdeelen zich weer in takken met gaffelvormige takjes aan 

 wier top dan de straks beschreven schijnbloemen staan. De schermen 

 hebben aan den voet een krans van schutbladen , die wij in het vervolg 

 het omwindsel zullen noemen , terwijl onder de schermpjes een 2 tal schut- 

 bladen zitten, die wij in de verdere beschrijvingen als omwindseltjes zullen 

 aanduiden. 



De stengelbladen zijn afwisselend of tegenoverstaand geplaatst, zijn gaaf- 

 randig of fijn getand. 



De planten hebben een wit, vaak zeer vergiftig melksap, dat besloten is 

 in melkbuizen , d. z. dunwandige , vertakte , vaak netvormig verbonden 

 buizen, die door alle deelen der plant loopen. 



Biologische bijzonderheden. Het vergiftige melksap beschut de planten 

 tegen het opvreten door dieren, doch de rups van den wolfsmelkpijlstaart- 

 vlinder is daartegen geheel bestand, want die eet de bladen dezer planten. 



Het stuifmeel in de bloemen is tegen regen beschut, daar de helmknopjes 

 zich dan sluiten, ook zijn de bloemstelen dan vaak overgebogen bv. bij 

 E. Cyparissias. 



In verband met de bestuiving het volgende. De klieren van den bloem- 

 beker scheiden honig af. De biologisch als een bloem op te vatten bloeiwijze 

 daarbinnen is sterk proterogynisch (zie echter E. palustris). De 3 tweespletige 

 stempels treden het eerst uit den bloembeker en nu heeft er kruisbestuiving 

 door insecten plaats uit oudere bloemen. Eerst als het vruchtbeginsel aan 

 een langen gebogen steel uit de bloem steekt, groeien geleidelijk en na 

 elkaar de meeldraden aan en nemen de plaats der stempels in. Bestuiving 

 heeft uitsluitend door vliegen plaats, al komen wel eens kevers, wespen en 

 bijen de bloemen bezoeken. 



De zaden hebben een groot aanhangsel aan den voet, dat gaarne door 

 mieren gegeten wordt en worden zoo door deze verspreid. 



Volksnamen. In Friesland noemt men de soorten van dit geslacht duivels- 

 drek, in Oost-Gelderland bollenkruid. 



Tabel tot het determineer en der soorten van het geslacht Euphorbia. 



A. Bladen tegenoverstaand, ongelijkzijdig, met steunblaadjes (ondergeslacht Anisophyllum 

 Roep.). Stengels liggend, herhaald gaffelvormig vertakt. Bladen klein. Bloembekers 

 okselstandig, alleenstaand E. Chamaesyce blz. 398. 



B. Stengel bebladerd, niet geleed. Bladen met een doorschijnenden, vaak getanden rand 

 omgeven. Bloemtakken een scherm vormend, dooreen aantal omwindselbladen gesteund, 

 daaronder vaak nog trosvormig gerangschikte in de oksels der bovenste stengelbladen. 

 Iedere tak draagt 2 (bij E. platyphyllos en E. helioscopia meest 3) schutblaadjes (omwind- 

 seltje), uit wier oksels meest een herhaalde gaffelvormige vertakking plaats grijpt, 

 die eindigt in de schijnbloemen. Blaadjes van de omwindseltjes vaak ongelijkzijdig, 

 de bovenste vaak gekleurd. Alle soorten, beh. E. dulcis, met een wit scherp melksap, 

 dus vergiftig (onder geslacht Tithymalus Tin.). 



a. Bladen verspreid. 

 aa. Zaden glad. 



aaa. Klieren van den bloembeker rondachtig-dwars ovaal. 



«. Stengel zonder onvruchtbare takken. Scherm 3-5-stralig. Schut- 

 blaadjes ruitvormig-driehoekig of eirond, aan den voet nauwelijks 

 versmald of afgeknot, meest ongekleurd. Doosvrucht wrattig. 

 aa. Bovenste bladen met iets hartvormigen voet zittend. 



aaa. Bladen van voren fijn gezaagd, de bovenste spits. Scherm 

 met langwerpig-lancetvormige omwindselbladen en eerst 3- 



